(Westland, 26 augustus 2026). Vrijwel iedereen kent het wel, je wordt geconfronteerd met een vragenlijst van iemand, een bedrijf, of een relatie met wie je net (digitaal) contact hebt gehad. Of alles naar wens is gegaan? Of je tevreden bent? Of er misschien verbeteringen kunnen worden aangegeven?
Zij willen graag alles weten wat je er als klant, relatie of burger van vindt. Heel vaak klik ik het mailtje weg zonder te antwoorden. Zeker ook als ik na de eerste pagina het niveau voor de vragen lees. Daarbij komt dat ik soms ontdek dat heel onduidelijk is wat er met de beantwoorde vragen gaat gebeuren. En dat ik toch ook nog privégegevens aan het slot moet invullen.
En ik word helemaal kriebel als er nog een geschenkje is gekoppeld aan deelname. Kort en goed, ik behoor tot de groep die niet staat te trappelen om mee te doen met al die marketing gerichte vragenlijstjes.
Dat betekent dat mede daardoor die enquêtes altijd qua deelname subjectief blijven. Al was het alleen maar omdat ik om mij heen heel veel mensen ken die ook niet meedoen. Maar de vraagmailtjes blijven naar komen, ook de gemeente Westland doet nu (weer) mee.
Zeer subjectieve emotie
Die heeft nu een opdracht gedaan aan inwoners, ondernemers en bezoekers hoe veilig zij zich voelen in de gemeente? Zo’n onderzoek doet ze elke 4 jaar en het huidige beleid op basis van het vorige loopt eind dit jaar af.
Op zich is er natuurlijk niks mis mee om burgers met vragen lastig te vallen, bijvoorbeeld hoe het veiligheidsgevoel bij hem is. Maar statistische deskundigen weten dat die emotie zeer subjectief is. Wat de een ervaart als een leuk stel jongens dat bij elkaar plezier op straat maakt, ziet de ander als zeer onveilige hangjongeren die een onveilige sfeer uitstralen.
We weten inmiddels eveneens dat criminaliteitsenquêtes aantonen dat de uitslagcijfers dalen maar dat de burgers zich groeiend onveilig blijven voelen.
Dezelfde reageerders
Bij zo’n openbaar onderzoek is ook al snel duidelijk dat het steeds bepaalde burgers zijn die altijd reageren, in positieve of negatieve zin. Vergelijk dat maar eens met de ingezonden brievenrubrieken in kranten waar je vaak dezelfde schrijvers tegenkomt. Die juist een uitgesproken mening uiten.
En dan is er ook nog de manier van vragen stellen. Dan kun je een vraag over ‘zorgen maken over de veiligheid in de buurt’ niet afdoen met de keuzes helemaal mee oneens, mee oneens, neutraal, mee eens en helemaal mee eens. En kun je die onprettige plekken niet ‘zomaar’ beschrijven als rondom horeca en uitgaansgelegenheden, in winkelgebieden of in de eigen woonomgeving. Om maar even aan te geven, er zijn winkelstraten waar het soms maar deels onveilig is. Dat geldt ook voor hele lange straten.
Het samenbundelen van vormen van criminaliteit waar burgers zich de meeste zorgen over maken gaat wat ver als je mensenhandel en arbeidsuitbuiting in één kopje zet. Ook aandacht vragen voor crisis- en rampenbeheersing is wel erg kort door de bocht.
Wat te doen met de einduitslag?
De vraag is natuurlijk wat de gemeente met de uitslagen gaat doen. Nergens te vinden. Belangrijkere vraag is ook waarom de gemeente niet een totaal ander type onderzoek heeft ingesteld. Waarbij een selecte groep van totaal verschillende burgers is gekozen en apart geïnterviewd. Of in navolging van de gerenommeerde cultuurhistoricus Belg David van Reybrouck via loting is gevormd. Kost misschien iets meer maar levert wel een veel veiliger einduitslag op.
Rien van den Anker