(Westland, 22 april 2026). Het leken wel dromerige pubers, die twee Westlandse wethouders. Rondlopend in een periode na de raadsverkiezingen, een soort demissionair, waarin de drukke agenda dagelijks steeds leger wordt en de toekomst onzekerder. Omdat je niet weet hoe de formatie afloopt, of je weer bestuurder wordt, of dat je een leven tegemoet gaat dat voorlopig alleen de vastigheid heeft van het maandelijkse wachtgeld. En waarin bijna niemand je meer belt…
Nu nog formeel werkend waren ze ook maar eens gaan kijken bij de onverwachte archeologische vondsten op het open gebied naast de veiling Royal Flora Holland. Tijd zat en bovendien best wel interessant.
Vol trots toonden ze een dag later in het gemeentehuis aan een bont gezelschap hun telefoonfoto’s met daarop hun twee dimensionale triomfen. Beelden van kleine scherven, van een vrijwel onbeschadigd godinnenbeeldje, van de restanten van een heel oud paard. „Dit zijn balken van huizen die eeuwenlang geheel afgedekt onder de grond lagen en nu door de zuurstoflucht dreigen te verdwijnen. Dat duurt een paar dagen,” klonk het deskundig.
Paleontologie
Archeologie is in Westland niet een dagelijks voorkomend woord, paleontologie moeten de meesten op de computer opzoeken, maar altijd is er eigenlijk wel de vraag: wat moeten we ermee? En als er iets heel ouds gevonden wordt – niet lachen – dan wordt het nogal eens gelijk weggegooid, of hooguit als krijtje gebruikt. Zo is het nog niet eens zo heel lang geleden dat er echt interessante opgravingen in het centrum van ‘s Gravenzande waren die ternauwernood konden worden gered uit de handen van enthousiaste bouwvakarbeiders. Die er de fundering mee wilden verzwaren. Een deel kon worden gered en bewaard in een vitrine.
De jongste archeologische schatten zijn in Naaldwijk dus gevonden op het terrein van de aan te leggen Flora Campus Westland. Daar waar naast huizen onder meer ook een nieuwe onderwijsinstelling verrijst. Vlak langs de Middelbroekweg is voor archeologen een nieuw eldorado ontdekt omdat daar tal van bewonersattributen zijn gevonden uit de eerste jaren van onze jaartelling, de Romeinse tijd.
Het was al bekend dat daar mensen mogelijk in een nederzetting woonden. Evenzo dat daar eigenlijk de oudste Westlandse straat ligt die een soort Via Appia van het Noorden kon worden genoemd. Waar parallel daaraan het Kanaal van Corbulo liep dat in 50 na Christus is gegraven en de mondingen van de Maas en Rijn in de Hollandse delta met elkaar verbond. Delen van het kanaal bleven in gebruik tot ongeveer het jaar 270.
Die waterweg werd gebruikt om per schip een snelle en veilige aanvoer van troepen, materieel en bevoorrading van de Maas naar de Rijn mogelijk te maken. Die te vervoeren tussen Naaldwijk en de grotere Romeinse nederzetting(en) nabij Leiden en Katwijk. Zodat geen gebruik hoefde te worden gemaakt van de gevaarlijke Noordzee.
Naast het kanaal werd een militaire weg aangelegd, die ook door burgers werd gebruikt. En waar vrijwel op dezelfde plek nu nog ‘onze‘ Middelbroekweg ligt.
Tegenvaller in tijd en geld
En zo kwam het nogal cultuur- en archeoloze Westland – en die bijna werkloze wethouders – ineens in oog in oog te stonden met het verre verleden. Een schitterende ontdekking, die de schoolnieuwbouw op de campus zeker een half jaar vertraging zal opleveren, gecombineerd met een mogelijke rekening van een kleine miljoen. Een tegenvaller, in geld en tijd.
Maar toegegeven, de verantwoordelijke onderwijswethouder heeft zich, met dank aan de afleidende verkiezingscampage, verbaal ingehouden, alleen maar thuis met de tanden geknarst en tactisch politiek zelf ook ‘archeologisch actief’ de plaats delict borstelend bezocht.
Na deze bijzondere vondst is de kans wel groot dat het Westland Museum met een voorstel komt voor een nieuwe vleugel waar alles getoond kan worden. Omdat al de opgravingen wel geordend en schoongemaakt moeten worden bewaard.
„Maar het is toch fantastisch en bijzonder dat je dan iets in je handen hebt dat bijna tweeduizend jaar geleden door een ander mens op die plaats werd gebruikt,” aldus zijn heerlijk naïeve collega-bestuurder, zwaaiend met zijn camerafoto. Mocht hij na de formatie buiten het politieke pluche vallen zal hij daar nog geregeld langs de Middelbroekweg te zien zijn. Misschien wel met een oude tandenborstel.
Rien van den Anker