(Westland, 15 juli 2026). Een burgemeester ontneemt zelden een raadslid het woord. Dat gebeurde vorige week wel toen burgemeester Bouke Arends als een soort moderne censor de microfoon dicht deed voor Jasper van der Voort van Forum voor Democratie. Dit omdat hij na een waarschuwing toch nog een tweede keer het woord ‘omvolking’ gebruikte.
Dat mag hij niet gebruiken volgens de burgemeester omdat het racistisch is. Van der Voort verliet daarop boos met zijn twee fractiegenoten de raadszaal.
Massa-immigratie
Omvolking is een omstreden begrip dat volgens velen een soort samenzwering van elite en machthebbers inhoudt die er welbewust naar streven dat er zoveel mogelijk niet-westerse buitenlanders in Europa de oorspronkelijke bewoners daar moeten vervangen. Het begrip was ook al in zwang tijdens de opkomst in de jaren ’30 van de vorige eeuw bij de nazi’s. Veel vooral rechtse politieke partijen geloven er nu nog steeds in. Wijzen naar de huidige immense massa-immigratie.
Aan de andere kant, ook veel wetenschappers en matigde politici geloven in een soort omvolking maar dan op basis van de lopende demografische ontwikkelingen. Omdat er ook op natuurlijke gronden steeds meer allochtonen de weg naar Europa vinden zal uiteindelijk hun aantal dat van de autochtonen overschrijden.
Het zijn dus twee verschillende kampen die hun eigen vertaling en perspectief aan het begrip hangen.
Verboden woord
Maar het is buitengewoon interessant als een burgemeester dit woord tot verboden verklaard en het niet wil horen tijdens raadsvergaderingen. Voor hem is het tot nu toe klaarblijkelijk duidelijk dat sommige partijen het woord met het samenzweringsperspectief gebruiken. Forum verdedigt zich daarbij door gewoon steeds te wijzen op de demografische feiten.
Een gerechtelijke uitspraak of dit racistisch of discriminatie is er niet, al denken velen van wel. Zomaar een woord verbieden mag de burgemeester niet tenzij er sprake is van aanzetten tot haat en discriminatie. Hij is ook verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. Vanwege de historische lading is het woord in politieke debatten vrijwel taboe. Dat is de reden dat het woord in de Tweede en Eerste Kamer maar ook in gemeenteraden aangemerkt wordt als racistisch.
Partijdig
In het geval van Jasper van der Voort die hij al eerder meerdere keren waarschuwde het niet te gebruiken, had hij de vraag beter kunnen voorleggen aan plenaire raad. En die een onderlinge (beschavings)uitspraak laten doen over hoe je in de politiek tijdens discussies (niet) met elkaar omgaat. Of desnoods de vraag voorleggen aan de reguliere rechter.
Nu hij zelf heeft ingegrepen wekt hij op zijn minst de indruk dat hij als neutraal voorzitter op dit punt partijdig is. Maar dat de Raad doodstil bleef na het ontnemen van het woord bij Jasper van der Voort kan ook worden vertaald dat de raad het met hem eens is. Wat op zich de burgemeester als voorzitter de ruimte geeft om te bepalen wat er in de raad gezegd kan of mag worden. Door wie dan ook. Die tijd is toch echt voorbij. Mag je hopen.
Rien van den Anker