(Westland, 3 juni 2026). Vorige week was het moment dat de gemeente Westland haar jaarstukken presenteerde. Dat is een brei aan cijfers waarbij de gemeente zelf naar buiten bracht dat er miljoenen extra in het gemeentelijke spaarpotje en in de algemene bestemmingsreserves kunnen worden gestopt.
Het grootste deel van dit ‘positieve’ geld kwam van het Rijk omdat dat meer naar Westland heeft overgemaakt. Ook omdat de gemeente extra dividend kreeg uitgekeerd als grootdeelhouder van netbeheerder Juva. Geen wonder dat er boven het persbericht uit knetterde: Gemeente Westland sluit bestuursperiode af met een sterk financieel resultaat. Daar moet wel een echte gemeentelijke communicatie-ambtenaar op zijn afgestuurd..
Dit soort cijfers zijn voor de gemiddelde burger behoorlijk bedrieglijk, de gemeente zegt zelf dat er een positief bruto-jaarrekening resultaat is bereikt omdat de gemeente minder geld heeft uitgegeven dan was voorzien. En dat er meer geld is binnengekomen dan verwacht. Anders gezegd, als dus een weg niet wordt opgeknapt staat dat wel positief in de boeken maar de weg blijft niet opgeknapt. Begrotingstaal dus.
Wettelijk verplicht
Dat die jaarstukkencijfers nu toch zijn bekend gemaakt komt omdat dat een wettelijke verplichting is. Dit jaar is wel bijzonder dat ze bekend zijn gemaakt door een vervangende wethouder omdat de ‘vaste’ net is opgestapt om als oppositioneel fractieleider in de raad plaats te nemen. De vervanger kreeg dus alle lof terwijl van de ‘maker’ ineens wordt verwacht dat hij er kritisch op reageert..
Aan de andere kant is het ook wel gek dat die stukken zijn uitgewerkt door nijvere ambtenaren terwijl op hetzelfde gemeentehuis – drie kamers verderop – een aantal andere politici mét dezelfde ambtenaren bezig zijn een nieuw bestuurscollege te vormen.
Kort door de bocht, op het gemeentehuis worden twee soorten stukken in elkaar gezet die met totaal verschillende uitgangpunten door politici kunnen worden gebruikt. Enerzijds laten die zien hoeveel geld er nog in de gemeentelijke knip zit en anderzijds hoeveel er nog (onverwachts) kan worden uitgegeven. Maar andere, vaak dezelfde, ambtenaren die de politici mede ondersteunen bij het samenstellen van een nieuw bestuurscollege vertellen de politici hoe ze het nog niet uitgegeven geld voor eigen leuke dingen kunnen aanwenden.
Ambtenaren die weten hoe de oude cijfers eruit zien en hoe de nieuwe cijfers geïnterpreteerd moeten worden. Mooie maar ook lelijke cijfers van een zittend college die mede bepalend zijn voor het financiële beleid van een nieuw college.
Zoals gezegd, het nu nog zittende college had dus een financiën-wethouder van Westland Verstandig, maar die man is overgestapt om voorzitter van de fractie te worden. Let op, gaat in de oppositie belanden!
Interessant is bijvoorbeeld dat het nieuwe college veel extra geld gaat uitgeven aan een nieuw theater De Naald, terwijl Westland Verstandig daar tegen is. Dan is het voor de nieuwe bestuurders hartstikke leuk om in die andere stukken te lezen dat je voorganger daarvoor nogal wat heeft gespaard.
Vierjaarlijks ‘gekkigheidje’
Nu je leest hoeveel positieve resultaten in een spaarpotje zijn gestopt maak je het voor een nieuwe wethouder wel gemakkelijker om een keuze te maken. Die ziet met zijn nieuwe pet dat hij zaken ineens kan realiseren die eerder (politiek) lastig waren te realiseren.
Eigenlijk komt dit ‘gekkigheidje’ maar één keer in de vier jaar voor – namelijk vlak na de gemeenteraadsverkiezingen. Maar het blijft raar dat een relatief zuinige wethouder op de centen gaat zitten en dat daarna zijn opvolger goede sier maakt met ‘zijn’ geld. En leuke dingen kan doen die zijn voorganger juist niet wilde.
Rien van den Anker