Winnaars of Bereidwilligen?

(Westland, 8 april 2026). Hoewel de naam Welwillend recht doen aan de stem van de Westlandse kiezer?! in eerste instantie anders doet vermoeden is het eerste verslag over de verkenning van de coalitievorming in Westland fascinerend leesvoer. Zeker voor de politieke junkies die vast en zeker getriggerd zijn door het gecombineerd gebruik van een vraagteken plus een uitroepteken.
In algemene zin roepen de twee door Peter Duijsens (Westland Verstandig) op pad gestuurde verkenners Jeroen Toet en Martin Buitelaar op basis van hun uitgebreide gesprekken met direct betrokkenen op tot een Nieuwe Politiek. Waarbij het vertrouwen van de Westlander in de gemeentepolitiek nu eens moet veranderen, na jarenlang een beeld te hebben gekregen voor wantrouwen en conflict(en).

Ruzie en conflicten zat
Op basis van de verkiezingsuitslag komt het duo tot de conclusie dat de lokale coalitiepartijen drie zetels hebben verloren, terwijl veel lokalo’s elders juist winst maakten. En dat de partijen die ook landelijk politiek vertegenwoordigd zijn zoals CDA en VVD, in Westland ten opzichte van de vorige raadsverkiezingen in 2022 zetels hebben gewonnen. Toevallig, ook drie. Interessant is trouwens ook dat de rechtse (lokale) LPF twee zetels verloor en de nog rechtsere (landelijk verbonden) Forum voor Democratie er weer twee won.

Menig Westlandse kiezer heeft, zo denken velen, toch stemmend laten weten vooral de negatieve ruziënde relatie tussen Gemeentebelang Westland en Westland Verstandig nu eindelijk zat te zijn. Die nu maar eens moet stoppen, beter en aardiger moet worden. Tegelijk blijkt, geheel tegenstrijdig, uit de actuele verkennende gesprekken ook dat volgens sommige politieke partijen nu toch nog steeds een voortzetting van de bestaande coalitie moet worden onderzocht.

Bijna altijd zakelijk eens
Echt heel typerend is verder dat de verkenners ontdekten dat alle Westlandse partijen een grote wil tot samenwerking hebben en dat er nagenoeg geen onderwerpen zijn waarop geen overeenstemming kan worden bereikt. Ze zijn het vrijwel altijd zakelijk gruwelijk eens, maar niet met elkaar als personen. Zelfs theater Den Naald staat in dat rijtje. Die paar zinnen zouden de Westlandse politici maar een paar keer extra moeten herlezen.

In hun conclusie zeggen de twee verkenners voorkeur te hebben voor de zogenoemde ‘Winnaarscoalitie’ die dus moet worden onderzocht. Dat betreft dan de partijen Westland Verstandig, CDA, VVD en D66. Dat de laatste partij die niet gewonnen heeft wel wordt genoemd komt doordat zij een stabiele en betrouwbare bestuurder kan leveren. En door deelname de coalitiemeerderheid tot 22 zetels kan opkrikken. Trouwens, in de alternatieve, tweede coalitie komen de Democraten – lees oud-fractievoorzitter  Benjamin Hofland – ook voor. In feite is er dan alleen maar sprake van een ‘ruiltje’ tussen Westland Verstandig en GemeenteBelang Westland.

Ex-VVD-minister en voormalig PvdA-wethouder
Maar politiek gezien is het wel heel bijzonder dat Toet en Buitelaar die tweede, next-best-variant de toch wel enigszins subjectieve naam ‘Coalitie van de Bereidwilligen’ hebben gegeven. Daarbij ook en vooral wijzend naar de bezwaren tegen de werkwijze van Westland Verstandig binnen de vorige coalitie, die je dan buiten de deur houdt. Daarbij ook minimaal suggererend dat de echte emotie toch iets minder bij variant 1 aanwezig is.

In dat kritische licht kun je ook hun voorstel zien om de VVD’er en ex-minister Foort van Oosten nu te benoemen als informateur van een nieuw Westlands college. Een duo met een CDA’er en een WV’er of GBW’er was beter geweest dan deze liberaal. Dat ze daarbij ook nog een rol zien weggelegd voor voormalig PvdA-wethouder Mohamed el Mokaddem is wel heel bijzonder.

Rien van den Anker