Ook na de gemeenteraadsverkiezingen zit de politiek nog steeds vol wantrouwen

(Westland, 15 april 2026). Iedereen wist het maandag al bij het begin van de extra raadsvergadering over het adviesverslag van de twee verkenners Martin Buitelaar en Jeroen Toet, zo’n beetje de echte start van de formatie van een nieuw bestuurscollege. Iedereen wist gelijk al dat het maar om één woord ging, of liever twee: wederzijds vertrouwen. Met als hoogste, theatrale dieptepunt het citaat van een van de verkenners: Vertrouwen is belangrijker dan de inhoud.

Vooral de vier hoofdrolspelers Peter Duijsens (Westland Verstandig), Kevin Klinkspoor (CDA), Remmert Keizer (GemeenteBelangWestland) en Peter Valstar (VVD) moeten zich rot schamen. Het gemiddelde niveau van een ruzie op het basisschoolplein is hoger dan een ruzie tussen deze (allemaal ervaren, maar niet volwassen) raadsleden.
Echt gênant was het moment dat de verkenners concludeerden dat zij tijdens de raadsvergadering heel andere teksten van de raadsleden hoorden dan die zij hadden meegemaakt tijdens de bilaterale gesprekken met die tien belangrijkste lokale politici. Die uiteindelijk leidden tot hun verslag.
Die verslagteksten hadden overigens het schriftelijk ondertekende akkoord van diezelfde lokale politici. Maar tijdens het raadsdebat leek het er wel op alsof de verschillende partijen totaal verschillende gesprekken hadden gehad.

‘Kakafonie’-spook
Met maandag het effect dat het ‘kakafonie’-spook een dikke, vuile welles-nietes deken over de discussie legde. Waarbij de voorkeursvariant van het verkennersduo – met een hoofdrol voor de grootste fractie van Westland Verstandig – van tafel viel en eigenlijk alleen nog door die partij werd gesteund. En de ‘next-best-variant 2 – met een hoofdrol voor GemeenteBelang Westland – onverwachts niet door deze partij werd ondersteund omdat ze liever iets naar rechts wil opschuiven. Anders gezegd, liever wil proberen te ‘slapen’ met LPF en desnoods met Forum voor Democratie, maar dus niet met D66. De eerder geopperde variant van de drie grootste partijen – WV, GBW en CDA – was al door de verkenners vanwege de stroeve samenwerking – lees: ruzies – van de eerste twee, nauwelijks denkbaar geacht. Behalve door WV dan.

Na enkele uren, en enkele schorsingen, van langs elkaar heen praten – in dit geval past misschien beter het woord lullen – stonden de piketpaaltjes (soms) onuitgesproken op hun plek. CDA en VVD zagen het liefst Westland Verstandig terug in de oppositie, GBW wil liever niks met iets wat maar naar links of D66 ruikt en wil breder rechts. En wie dacht dat de Grote Drie het wel eens professioneel zouden aankunnen is na deze avond teleurgesteld verbaasd omdat niet Remmert Keizer een echt anti-WV-veto (wel voorwaarden) heeft uitgesproken. Wat de liberalen en christendemocraten in feite, indirect onuitgesproken, wel deden. Politieke vriendschappen bestaan niet..

Letterlijk uittikkken
Wat er ook verder gebeurt, gezien de felle discussies over de inhoud van de gesprekken is het een democratische eis om die voortaan gewoon op te nemen en letterlijk uit te tikken. Als digibeet weet ik dat dat ook gewoon met je telefoon kan.
Da’s wel handig met allerlei politici die de mogelijkheid van correctie soms wel erg ruim gebruiken. Bovendien is dat beter dan – zoals maandag dreigend door Forum bijna gebeurde – ineens de eerder opgelegde vertrouwelijkheid van de stukken af te halen.
Uiteindelijk besloot een overgrote raadsmeerderheid toch om de voorgestelde ex-minister/oud-burgemeester Foort van Oosten voor te stellen als informateur. Mocht hij enig integer eergevoel hebben, dan haakt hij beleefd af. Loopt hij toch over van ambitie dan moet er toch een VVD-vriend zijn die hem waarschuwt voor een totale Westlandse afgang.

Misschien moet hij eerst zijn vroegere collega Bouke Arends eens bellen, die kent hij vast wel van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Die weet exact welk zooitje er rondwaart aan de Verdilaan.

Rien van den Anker