Westland, 24 januari 206, nummer 531). Dat wordt een spannend midweekje in maart. Op woensdag de 18e is er het vierjaarlijkse feestje van de democratie dat gemeenteraadsverkiezingen heet. Dan kan de kiezer laten weten hoe hij de afgelopen tijden met twee olifanten in de porseleinkast heeft ervaren.
Want de twee grootste raadsfracties, te weten, Westland Verstandig en GemeenteBelang Westland, hebben jaren geprobeerd harmonieus samen te werken. Het resultaat is in twee woorden samen te vatten. Niet gelukt.
Geen echte vijanden
Het leukste van deze actuele verkiezingsperiode is wel dat beide nu benadrukken dat ze geen echte vijanden zijn. Dat het vooral de media zijn die steeds maar suggereren dat er een soort oorlog is tussen die twee.
Maar goed, de kiezer krijgt over een kleine twee maanden het laatste woord. Op die 18e maart is het dus kiesdag en kunnen alle kiesgerechtigde Westlandse inwoners naar de stembus gaan.
Leuk dagschnabbeltje
Er zijn dit keer meer dan 60 stembureaus en op elk zijn al gauw 6 à 7 mensen aan het werk. Dat ‘legertje’ bestaat uit ruim 350 vrijwilligers die voor dit schnabbeltje redelijk betaald worden. Een ambtenaar die een dagje compenseert en daarvoor in de plaats de pet van stembureaulid opzet kan er met zijn gezin een leuk etentje aan overhouden.
Voor de centenpikkers, de gemeentelijke verplichting raadsverkiezingen te organiseren kost geld; in Westland is dat zo’n 320.000 euro.
Partijtelling
Na de sluiting van het stembureau wordt er geteld. In eerste instantie worden alle stemmen op gekozen partijen bij elkaar gelegd. Volgens deskundigen is dat de zogenoemde partijtelling.
De uitslag daarvan wordt in de loop van de dag in etappes bekend gemaakt. Wat daarna gebeurt kan als een spannende scène van een James Bondfilm of Mission Impossible worden opgenomen.
Zwartgeklede, duister ogende lieden
Alle stapeltjes stembiljetten, alleen met aangekruiste politieke partijnamen, worden dan gebundeld en – ik verzin maar – met elastieken in enveloppen of dozen verzameld.
Door zwartgeklede, duister ogende lieden. Die worden daarna allemaal overgebracht naar het speciaal benoemde hoofdstembureau in de sporthal de Pijl in Naaldwijk.
Naast zijn kabinetschef
Top Secret is of dat één vrachtwagentje is of dat elk stembureau ook een formele chauffeur krijgt die na driedubbele controle de stembiljetten daar aflevert. Maar fantasierijk zie ik het al voor me, voorop de totaal niet opvallende middenklasser, de burgemeester achter het stuur en naast hem zijn kabinetschef.
Daarachter een oud, nog dieselend vrachtwagentje, geleend van de gemeentelijke groenvoorziening. Met op de bok een chauffeur en een externe, wat corpulente, beveiliger. En achterin De Buit.
Als slot van de nachtelijke karavaan een anonieme politieauto, zonder opzichtige kenmerken, waarvan iedere burger al op afstand ziet dat er agenten in zitten. Hoe het in het echt gebeurt zullen we nooit weten en blijft geheim. Misschien ga ik ’s avonds wel posten…
Door ambtenaren
Tijdens de nacht is natuurlijk bewaking en de volgende dag begint het tellen opnieuw. Officieel door ambtenaren. In de loop van de dag wordt dan ook duidelijk welke kandidaten hoeveel stemmen hebben gekregen. En belangrijker, hoeveel er uiteindelijk een raadszetel hebben verworven.
Vroeger werd er nog wel eens een klein feestje om gebouwd waar potentiële kandidaten naar toe gingen om zelf mee te maken ‘of het gelukt was’. Nu is dat allemaal voorbij want de slotuitslag wordt, als het tellen afgelopen is, gepubliceerd op de gemeentelijke website.
Allemaal winnaars
En, net als bij landelijke verkiezingen, is er dan een soort stilte. Waarbij de winnaars, vooral kijken naar de grootste partij, telefonisch, append of mailend aftasten wie mogelijk met wie iets wil.
Dat is ook de periode dat menig, zich belangrijk voelend, politicus de mobiel ineens niet meer opneemt voor de media. Geen zorgen dat duurt maar heel kort want ook gemeentelijke politici willen allemaal direct na de formatie publiekelijk laten weten hoe zij in feite hebben gewonnen. Desnoods met minder stemmen.
De rubriek ‘je suis rien’ is een boeketje columnpjes, vaak maar van één alinea. Een clin d’oeil naar mezelf en de samenleving. Een knipoogje, soms met serieuze ondertoon.