Dat aantal neemt de laatste jaren flink toe omdat een wethouder niet meer per se uit een lokale fractie moet komen. Er waren tijden dat de plaatselijke partijleider eigenlijk bijna automatisch wethouder werd, die zijn ook voorbij. Maar goed ook, want die bleven nog wel eens heel lang op het pluche plakken.
Tegenwoordig kan in theorie een ieder worden gevraagd om waar ook wethouder te worden. Soms moeten die ook nog lid worden van de vragende politieke partij.
Er wordt ook steeds meer buiten de gemeentegrenzen gezocht omdat niet altijd de gewenste capaciteit en professionaliteit in de eigen gemeente voorradig  beschikbaar is, of niemand wil.

Beroep wethouder
Het beroep wethouder is niet meer hetzelfde, is tegenwoordig heel anders, aanzienlijk uitgebreid en moeilijker geworden. Ook het afbreukgehalte en tussentijds verplicht moeten opstappen, soms buiten je eigen schuld, is in tijden van politieke polarisatie nogal hoog.
Daarbij komt dat de privésituatie van kandidaten in de afgelopen decennia gewoon is gewijzigd. Vroeger gingen de echtgenote en de gezinsleden ‘gewoon’ maar mee als pa een andere baan elders vond. Tegenwoordig heeft de partner een eigen carrière die terecht ook zwaar mee telt. Ook de stem van kinderen telt zwaarder mee.
Maar ook het verlaten van hun bestaande perfecte eigen woning en het niet zo eenvoudig vinden van een nieuw, vaak veel duurder, huis is een geregeld voorkomend probleem.
Toch blijkt uit een RTL-onderzoek dat 86% van de Nederlanders vindt dat een wethouder in ‘zijn’ gemeente moet wonen. Vaak zijn argumenten als hij weet waar het is en leert iedereen beter kennen belangrijk. Hij moet het gevoel van de bewoners zelf ervaren.

Frisse onafhankelijke blik
Toch zijn er geen bewijzen tot een vreemde wethouder per definitie slechter werkt dan een echt lokale. Nog sterker, er wordt dan ook op gewezen dat buitenstaanders een frisse blik meebrengen en onafhankelijker naar sommige zaken kunnen kijken.
Een goed voorbeeld is Albert Abee, die jaren geleden de tussentijds opgestapte CDA-politica Karin Zwinkels opvolgde. Die was daarvoor wethouder in Lansingerland en bleef wonen in Hendrik-Ido-Ambacht. Ook toen hij beroepshalve naar Westland ging. Dat huis daar was gewoon zijn stekkie.
Abee werd in het begin nog wel kritisch bekeken als ‘geen echte Westlander’, maar toen zijn termijn afliep waren er veel raadsleden die hem graag hadden willen behouden voor Westland. ‘Was toch wel een goeie..’

Alleen autochtonen
Dat een wethouder dichterbij woont is trouwens soms ook relatief want een Haagse wethouder die in het Benoordenhout woont zit verder weg van een calamiteit in Den Haag Zuidwest dan zijn Westlandse collega die alleen naar een aangrenzende dorpskern moet gaan.
Voor de goede orde, het nieuwe Westlandse College kent nu alleen maar autochtonen. Die vooral in Naaldwijk en ‘s-Gravenzande wonen. In De Lier en ook Poeldijk wordt daar nu al over gemopperd. ‘t Is ook nooit goed..

Rien van den Anker

Er lijkt, zo denk ik, maar één bestuurlijk vak te zijn dat nog erger is: een tweede periode wethouder worden met deels een andere portefeuille waar je wel verstand van hebt en deels onderwerpen die je minder interesseren of die geheel nieuw zijn. Maar die je politiek zijn aangewaaid.
Neem nou Anko Goudswaard van GemeenteBelangWestland. Afkomstig uit het onderwijs die in de vorige zittingstermijn bijna alles op dat gebied succesvol kon realiseren. Die nu in zijn tweede periode wel even moet wennen dat Dave van Koppen (LPF) wel ‘zijn’ winkeltje runt. Da’s ook een onderwijsman maar een heel andere, van ook een totaal andere politieke partij.
Dat Anko nu financiën ‘doet’ lukt hem wel want wat weinigen wisten, hij houdt wel van cijfertjes. Gelukkig heeft hij sport kunnen behouden maar daarbij doet hij nu ook de portefeuille asiel en migratie.

‘Ik ben beleid’
Niet dat hij nu als een soort mannelijke Marjolein Faber – u weet wel die mevrouw uit het vorige kabinet die zo leuk ‘Ik ben beleid’ kon zeggen – moet rondlopen maar hij heeft wel een leuke erfenis op zijn bureau gevonden van een  motie van de Westlandse gemeenteraad die in meerderheid tegen de spreidingswet is. En die dat – een ander college of niet – nog steeds is.
Waardoor Anko ook gelijk de geërfde ruzie met asielminister Bart van den Brink mag oplossen nu die bewindsman Westland en negen andere dwarsliggende gemeenten op het matje heeft geroepen. Om toch maar de Spreidingswet uit te voeren. Want anders..

Het eerste gespreksmatje was vorige week tijdens welke de als een oprechte ouderling ogende minister nog redelijk vriendelijk was. De problemen zijn nu over de zomer heen getild maar de starre CDA’er liet de qua Spreidingswet dwarsliggende lokalen wel weten dat het na september afgelopen is. Dan zullen die benodigde ruim 700 asielzoekers echt wel een plekje in Westland moeten worden aangeboden.
En Van den Brink weet ook dat de politieke verhoudingen lokaal iets zijn veranderd. En dat zijn CDA-partijgenoten die (als voorstanders van de Spreidingswet) nu in het college zitten samen met burgemeester Bouke Arends – ‘de wet is wet!’ – nu misschien wel omgaan.

Geitenpaadje
Ondertussen kan Anko met de gekregen extra tijd misschien wel een geitenpaadje vinden. Bijvoorbeeld bij andere Zuid-Hollandse gemeenten, die met Westland een soort (ruil)deal willen maken over het aantal asielzoekers.
Of die gewoon de uitspraak van de tegen de Spreidingswet opererende raad politiek accepteert. En daarna als college doet wat het moet doen: zich aan de wet houden. Er zijn hondenbanen waarbij je je gedrag gemakkelijker kan uitleggen.

Rien van den Anker

Massa-immigratie
Omvolking is een omstreden begrip dat volgens velen een soort samenzwering van elite en machthebbers inhoudt die er welbewust naar streven dat er zoveel mogelijk niet-westerse buitenlanders in Europa de oorspronkelijke bewoners daar moeten vervangen. Het begrip was ook al in zwang tijdens de opkomst in de jaren ’30 van de vorige eeuw bij de nazi’s. Veel vooral rechtse politieke partijen geloven er nu nog steeds in. Wijzen naar de huidige immense massa-immigratie.

Aan de andere kant, ook veel wetenschappers en matigde politici geloven in een soort omvolking maar dan op basis van de lopende demografische ontwikkelingen. Omdat er ook op natuurlijke gronden steeds meer allochtonen de weg naar Europa vinden zal uiteindelijk hun aantal dat van de autochtonen overschrijden.
Het zijn dus twee verschillende kampen die hun eigen vertaling en perspectief aan het begrip hangen.

Verboden woord
Maar het is buitengewoon interessant als een burgemeester dit woord tot verboden verklaard en het niet wil horen tijdens raadsvergaderingen. Voor hem is het tot nu toe klaarblijkelijk duidelijk dat sommige partijen het woord met het samenzweringsperspectief gebruiken. Forum verdedigt zich daarbij door gewoon steeds te wijzen op de demografische feiten.
Een gerechtelijke uitspraak of dit racistisch of discriminatie is er niet, al denken velen van wel. Zomaar een woord verbieden mag de burgemeester niet tenzij er sprake is van aanzetten tot haat en discriminatie. Hij is ook verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. Vanwege de historische lading is het woord in politieke debatten vrijwel taboe. Dat is de reden dat het woord in de Tweede en Eerste Kamer maar ook in gemeenteraden aangemerkt wordt als racistisch.

Partijdig
In het geval van Jasper van der Voort die hij al eerder meerdere keren waarschuwde het niet te gebruiken, had hij de vraag beter kunnen voorleggen aan plenaire raad. En die een onderlinge (beschavings)uitspraak laten doen over hoe je in de politiek tijdens discussies (niet) met elkaar omgaat. Of desnoods de vraag voorleggen aan de reguliere rechter.

Nu hij zelf heeft ingegrepen wekt hij op zijn minst de indruk dat hij als neutraal voorzitter op dit punt partijdig is. Maar dat de Raad doodstil bleef na het ontnemen van het woord bij Jasper van der Voort kan ook worden vertaald dat de raad het met hem eens is. Wat op zich de burgemeester als voorzitter de ruimte geeft om te bepalen wat er in de raad gezegd kan of mag worden. Door wie dan ook. Die tijd is toch echt voorbij. Mag je hopen.

Rien van den Anker

De Spreidingswet dus. Dat is een inmiddels heikele, landelijke wet die de gemeenten verplicht om naar rato van het aantal eigen inwoners een aantal asielzoekers in hun gemeente onder te brengen en te huisvesten. Dat zijn er een paar honderd, in totaal zo’n 107 echte ‘weigergemeenten’; 116 voldoen gedeeltelijk aan de wet.
Waarbij ze allemaal allerlei verschillende argumenten aandragen om tegen te zijn. Die situatie heeft er nu toe geleid dat de hardnekkige volhardende ‘verzetters’ – met een gemeenteraad die in meerderheid tegen is – verplicht naar de bestuurlijke baas – lees: de minister – moeten komen en met de billen bloot moeten gaan. En die veelal een treetje dichterbij komen bij het moment dat de bewindsman hen gewoon dwingt en zelf verplicht een locatie aanwijst.

Aan de wet houden
Vele gemeenten houden vooralsnog vast aan hun standpunt en deze week heeft de minister er ad randum tien verordonneerd. langs te komen. Verantwoordelijke burgemeester en wethouders, politiek bestuurders die normaal gesproken angstig tegen hen opkijkende, klaaglijke burgers ontvangen zitten nu ineens tegenover een minister die staatsrechtelijk eigenlijk hoger is, een soort (landelijke) baas dus.

Die niet omver te praten is met het argument dat hun plaatselijke achterban die spreiding niet wil. Die gewoon vindt dat een wethouder zich aan de wet moet houden.
‘Laten we maar beginnen,’ roept de CDA-asielminister Bart van den Brink op een toon die niet alleen zijn partijgenoten tot zwijgen brengt. Gastvrije koffiekannen blijven onaangeroerd.

Democratische krachtmeting
Hoe de ‘matjesgesprekken’ tot nu toe verlopen en wat voor resultaat ze hebben is nog onduidelijk. Maar vast staat dat zeker weer een aantal gemeentebesturen de ministeriële druk niet aan zal kunnen en door de knieën gaat.
De minister heeft natuurlijk nog wel wat dreigende middelen op zak om ‘lagere’ politici een bepaalde richting uit te duwen. Gemeenten zijn op tal van punten – ook financieel – afhankelijk van de landelijke overheid.

Maar het wordt afwachten hoe een tegen zijnde gemeenteraad gaat reageren. Het is er niet één maar het zijn er tientallen. In Zuid-Holland wordt al gezocht naar een soort uitruil met andere plaatsen in de provincie die iets meer dan de vrijwillig gevraagde aantallen asielzoekers zouden kunnen opnemen. In Westland wordt ook gesuggereerd dat de gemeenteraad zijn standpunten handhaaft omdat het bestuurscollege op dit punt beslissingsbevoegd is en dan maar zelf een eigen beslissing gaat nemen.
En het kan ook zijn dat een overgrote meerderheid van de op het matje geweest zijnde bestuurders in hun verzet blijft volharden en maar vasthoudt. Kom maar op, Bartje..

Zo wordt de Spreidingswet een soort democratische krachtmeting tussen lokale en landelijke politiek. Die bijvoorbeeld in Westland nog interessanter wordt als je weet dat burgemeester Bouke Arends heeft gezegd gewoon die wet te gaan invoeren en uitvoeren. Maar we weten niet wat bijvoorbeeld de wethouders van de tegenstemmende GemeenteBelangWestland en LPF gaan doen.

Rien van den Anker

]]> http://www.rienvandenanker.nl/columns/cda-minister-bart-en-zijn-spreidingswet-matje/feed/ 0 http://www.rienvandenanker.nl/columns/coalitie-en-oppositie-nu-al-op-oorlogspad/ http://www.rienvandenanker.nl/columns/coalitie-en-oppositie-nu-al-op-oorlogspad/#comments Wed, 01 Jul 2026 11:26:32 +0000 http://www.rienvandenanker.nl/?p=13586 (Westland, 1 juli 2026). Zelfs voor de breed in de politiek geïnteresseerde Westlander is het bijzonder dat het nu zo stil is. Het maar onlangs aangetreden bestuurscollege verschuilt zich achter tal van reacties als ‘We zijn nog bezig’ en ‘We komen eraan’ maar verder is het vooralsnog grote stilte. Ook ‘inlezen’ en vooral ‘inwerken’ worden graag gebruikt. Dat mag, maar niet te lang.

Drukker maar niet veel helderder is het aan de kant van de oppositie. De daar weer teruggekeerde politieke partij Westland Verstandig is behoorlijk gefrustreerd dat de anderen haar niet in een nieuw college hebben toegelaten. En je mag hopen dat dat geen diepe wraaklustige reacties zal achterlaten. Alhoewel, een college dat eigenlijk alleen tot doel had Duijsens ‘er buiten te houden’ en in de oppositiebanken te krijgen, kan wel enige rancune verwachten.

Wel even wennen
Westland Verstandig laat zich de laatst tijd bijna dagelijks breed horen met een stroom kritische en lastige raadsvragen en moties. Op de antwoorden zullen we alleen al vanwege de hoeveelheden gewoon nog moeten wachten op het zich inwerkend college.
Daarbij is het wel even wennen dat deze prangende raadsverzoeken komen van de waarnemend fractievoorzitter Ben van der Stee en meestal een ‘gewoon’ raadslid. Terwijl in het verleden deze toch uitsluitend kwamen uit de computer van Peter Duijsens, maar de leider van VW is nog steeds herstellende van een val van zijn fiets. Officieel is hij tot het najaar ziek.

Voorlopig zijn het dus allemaal tactische, strategische handelingen vanuit de oppositie naar de coalitie. Om die tegenpartij enigszins te ontregelen en zenuwachtig te maken. Waarbij je kunt wachten dat daar in de komende recesperiode wederzijds zo nu dan enkele publiciteitsspeldenprikken gaan ontstaan en de coalitie mogelijkerwijs flink gaat reageren.
Maar het kan ook zijn dat die tot het begin van het nieuwe politieke seizoen in september het kruit slim droog gaat houden. En niet reageren, laat de boze Ben maar lekker ‘stormen’.

Natuurlijk de Spreidingswet
Hoe je het ook wendt of keert, de twee oppositiepartijen Westland Verstandig en Forum van Democratie – de eerste met 9 raadsleden en de tweede met drie zetels waarvan twee zetels winst – zijn op oorlogspad. Samen wel met meer dan een kwart van het totaal aantal raadszetels.
En het zal niemand verbazen dat hun echte onderwerp de Spreidingswet is. Al eerder was er een raadsmotie met een meerderheid die zich uitsprak tegen deze wet. Want Westland wil geen asielzoekers.

Maar in het nieuwe coalitieakkoord zien de twee oppositiepartijen duidelijk dat de nieuwe regerende clubs tenminste muizengaatjes zoeken of zien om daar toch een oplossing voor te vinden. Die zeggen zelf dat dat niet zo is, maar inmiddels is bekend dat verantwoordelijk GBW-wethouder Anko Goudswaard keihard krullendraaiend lobbyt om binnen de provincie, die er over gaat, naar oplossingen zoekt.
Om bijvoorbeeld te benadrukken dat de wet een collegebevoegdheid is en dat er via die bocht politiek ruimte wordt gecreëerd. Dat de raad tegen blijft maar dat het college gewoon de wet invoert, de spreiding accepteert en uitvoert, omdat de wet de wet is.

Gespleten oppositie
Het is duidelijk dat de achterbannen van zowel GemeenteBelangWestland als de LFP daar niet eensgezind over denken. En die hebben al heel wat moeten slikken om maar ‘leuk’ mee te regeren.
En zo’n soort dilemma zit er ook aan de andere kant waar het maar de vraag is hoe hard de nieuwe vriendschap tussen Forum en WV is. Bij de laatste club zitten nogal wat leden die graag afstand van Forum willen behouden. In het verleden waren er geregeld slimme, vooral CDA-wethouders, die van een gespleten oppositie tactisch gebruik maakten. En politiek scoorden.

Rien van den Anker

Interne discussie
Bijzonder, er is nu wel voorzichtig een soort van interne discussie, niet echt openbaar, zeker niet op de agenda met notulen, maar meer ‘in de wandelgangen’. Soms met een glas. Of bij een plas. Daar moeten we maar eens over praten, John.
Het gaat nu over de benoeming van commissie voorzitters, niet het allerbelangrijkste onderwerp. Even uitleggen, commissies zijn de groepjes raadsleden die de te behandelen onderwerpen en voorstellen van de agenda vooral technisch behandelen. Nerds, deskundigen en specialisten die vaak weten waarover ze praten. Maar die het podium en de krant daarbij overlaten aan hun soms meer verbaal getalenteerde fractievoorzitter. Die later bij de plenaire vergadering de politieke vertaling van het onderwerp bij de horens vat.

Statusverhogend
Sommige ambitieuze raadsleden vinden zo’n voorzitterschap in het begin wel statusverhogend interessant maar sommigen vinden het extra werk qua tijd wel veel en de extra, toegegeven geringe, beloning matig. Een aantal kan het ook gewoon niet. Soms moet er dan ook echt gezocht worden naar nieuwe kandidaten. Tevergeefs bij mini-fracties.
Het strijdpunt is nu of sommige voorzitters die ook gewoon lid zijn van een politiek gekleurde partij wel objectief en neutraal als voorzitter optreden. En of zij in die rol niet te coalerend of te oppositioneel zijn. Soms moeten ze hu eigen politieke baas (lees: fractievoorzitter) de mond snoeren of tegenspreken. Er zjn er die dat niet leuk vinden.

Verboden Forumwoorden
In het vorige groepje voorzitters dat trouwens inmiddels ook de agenda van de raad en commissies bepaalt is al enige tijd interne discussie. Die gaat nu vooral over Jasper van der Voort (Forum voor Democratie) die de nieuwe voorzitter van de commissie Bestuur en Economie is geworden. Een bijzonder interessante plek en eigenlijk behoorlijk politiek omdat het eerst onderwerp vooral de portefeuille openbare orde en veiligheid van de burgemeester bevat. Jasper en Bouke liggen nu al geregeld in de clinch over de in zijn ogen verboden woorden als remigratie en omvolking.

En dan nu het boeiende statement afgelopen week van PRO-leider Duncan Plomp. Die de bezwaren van zijn achterban ten dele weerlegde omdat hij vindt dat de bij sommigen omstreden Forummer Van der Voort gewoon simpelweg democratisch gekozen is. Niks aan de hand dus.Maar die ook heel subtiel en plein publique aangaf zonder de naam uit te spreken dat hij en zijn partij Van de Voort wel in de  gaten houdt. “Maar dat doen we bij de anderen ook.”

Rien van den Anker

Nu werden wel nieuwe wethouders en (plaatsvervandende) raadsleden geïnstalleerd en waren er familieleden op de publieke tribune aanwezig dus was er voor de politici genoeg reden om eens te laten zien hoe beschaafd raadsvergaderingen ook kunnen zijn. ‘Maar papa, normaal gesproken doet die meneer aan de andere kant toch altijd zo onaardig tegen je…’

Ziekteverlof
Die avond werd ook het coalitieakkoord ‘Vertrouwen, lef en vooruitgang’ besproken en goedgekeurd. Dat is het regeerprogramma dat de coalitiepartijen CDA, GemeenteBelangWestland, VVD en LPF voor de komende vier jaren met elkaar hebben opgesteld.
Het werd trouwens een coalitie zonder de grootste partij Westland Verstandig omdat al snel bleek dat niemand met die partij opnieuw wilde regeren. En die daardoor opnieuw in de oppositie terecht kwam.
En die ook nog onverwachts de pech had dat haar partijleider Peter Duijsens zich ziek moest melden na een val van zijn fiets en een half jaar op ziekteverlof moest.

Pluche omruilen
Het gevolg daarvan was dat Duijsens zich noodgedwongen en tot zijn eigen ongenoegen moest laten vervangen door zijn toen nog zittende wethouder Ben van der Stee. Die het pluche in recordtempo moest omruilen voor het fractieleiderschap van Duijsens. Die als toch wel dominant raadslid voor het eerst sinds jaren schitterde door afwezigheid..

En dat verklaart ongetwijfeld ook dat de toon dinsdagavond vanuit de oppositie ineens heel anders klonk. Al moet daarbij worden opgemerkt dat Van der Stee behoorlijk wat Duijsensiaanse haren op de tanden bleek te hebben. Waardoor hij in het regeerakkoord niet minder dan 17 visies en 12 onderzoeken aangekondigd zag. En daarna de historische woorden van o
oit PvdA-staatssecretaris Jan Schäfer parafraseerde: ‘In een visie kan je niet wonen.”De Westlandse verkiezingswinnaar Forum voor Democratie liet bij monde van partijleder Jasper van der Voort horen het akkoord ‘vaag en ontwijkend’ te vinden. Terwijl de coalitiesprekers juist met het akkoord trots en blij waren.

Niet eens genoemd
Enig vuurwerk ontstond er wel over de in het akkoord niet eens genoemde Spreidingswet die inmiddels wel van kracht is geworden en die in meerderheid door de vorige Westlandse raad is afgewezen.
Bijna hoofdelijk wilde FvD van de vier coalitiepartners weten of zij, zittend in het nieuwe college, dat standpunt volhoudt. Dit omdat dat viertal in het nieuwe akkoord ook zegt democratisch genomen besluiten te respecteren. Maar die verder allemaal nogal onduidelijk antwoordloos in het midden lieten wat er op dit punt zou kunnen gebeuren.

Echte antwoorden
Het was uiteindelijk de nieuwe rood-groene PRO-leider Duncan Plomp die eigenlijk eiste dat de Spreidingswet-betrokkenen nu eens echt duidelijk zouden echt antwoorden. Gewoon heel concreet en duidelijk zeggen wat ze gaan doen. „Of het nou linksom of rechtsom is maar wel zodanig dat de hele raad dan weet wel welke kant we opgaan.” Heel eventjes was de afwezige Duijsens toch een beetje aanwezig.

Rien van den Anker

Gemeenteraden tegen
De gemeenten Westland en Maassluis verschillen, net als hun burgemeesters, enorm maar hebben allebei wel te maken met een gemeenteraad die gelijkelijk denkt over asielzoekers en de Spreidingswet. Tegen dus. In de kassengemeente is zelfs een uitgesproken meerderheidsmening in een motie vastgelegd om in ieder geval géén asielzoekers te ontvangen. Dit omdat de Westlandse politiek in haar ogen vindt dat er voldoende gelegaliseerde statushouders, Oekraïners en arbeidsmigranten binnen de gemeente zijn toegelaten.
In Maassluis zijn er twee boten voor asielzoekende mensen maar het splinternieuwe college wil daar totaal van af, zodra dat contractueel kan. Over die Spreidingswet zijn de Maassluise en Westlandse raadsleden het in meerderheid roerend eens. Daar voelen ze niets voor en willen ze er ook niet aan meewerken.
Daar zit dan wel een probleem want die wet is landelijk aangenomen en de beide burgemeesters dienen zich daaraan te houden. Landelijk zijn er ongeveer 250 gemeenten waar de raden de wet gewoon negeren.
Dat heeft er in Westland al toe geleid dat burgemeester Arends klem zit tussen zijn gemeenteraad en de provincie Zuid-Holland die verantwoordelijk is voor de verdelingsuitvoering. Als voorbeeld, Westland zou ongeveer 700 asielzoekers moeten opnemen maar zegt maar plek het hebben voor zo’n 140.

Maassluis mini-oorlogje
De strijd tussen burgervader en raadsgekozenen leidde vorige week in Maassluis, nadat er een nieuw college was geïnstalleerd, in een soort politiek mini-oorlogje. De coalitiepartijen kregen van burgemeester De Vries – ook groot via een NRC-interview – te horen dat hij de Spreidingswet wél gewoon gaat uitvoeren; ook al wordt het tegendeel in het nieuwe coalitieakkoord vermeld.
Zijn statement toonde niet alleen een gigantisch verschil van mening aan met de gemeenteraadzaal, maar leverde ook landelijke publiciteit op omdat de Vries later moest melden dat de politie zijn huis dagen extra in de gaten hield.
Donderdagavond is in theater De Naald in Naaldwijk de Westlandse presentatie van de nieuwe wethouders en het collegeakkoord. Wat daar precies in staat over asielzoekers en Spreidingswet is nog onbekend maar met een collegemeerderheid van GemeenteBelang Westland en LPF zit het er niet in dat asielzoekers ineens massaal hartelijk welkom zijn. De nieuwe aanwezigheid van het CDA leidt mogelijk tot een politiek-cryptische diplomatieke zin die een soort opening biedt, maar ook die kans is niet groot.

Genoeg  ballen
Politiek gezien is het nu wel interessant hoe de Westlandse burgemeester gaat reageren. Mogelijk dat hij beleefdheidshalve het inauguratiefeestje niet wil versjteren, maar het is de vraag of hij à la Jack ballen genoeg heeft om zijn mening over de Spreidingswet toch te laten horen. Heel raar, maar ik denk van niet.

Rien van den Anker

Dit soort cijfers zijn voor de gemiddelde burger behoorlijk bedrieglijk, de gemeente zegt zelf dat er een positief bruto-jaarrekening resultaat is bereikt omdat de gemeente minder geld heeft uitgegeven dan was voorzien. En dat er meer geld is binnengekomen dan verwacht. Anders gezegd, als dus een weg niet wordt opgeknapt staat dat wel positief in de boeken maar de weg blijft niet opgeknapt. Begrotingstaal dus.

Wettelijk verplicht
Dat die jaarstukkencijfers nu toch zijn bekend gemaakt komt omdat dat een wettelijke verplichting is. Dit jaar is wel bijzonder dat ze bekend zijn gemaakt door een vervangende wethouder omdat de ‘vaste’ net is opgestapt om als oppositioneel fractieleider in de raad plaats te nemen. De vervanger kreeg dus alle lof terwijl van de ‘maker’ ineens wordt verwacht dat hij er kritisch op reageert..

Aan de andere kant is het ook wel gek dat die stukken zijn uitgewerkt door nijvere ambtenaren terwijl op hetzelfde gemeentehuis – drie kamers verderop – een aantal andere politici mét dezelfde ambtenaren bezig zijn een nieuw bestuurscollege te vormen.
Kort door de bocht, op het gemeentehuis worden twee soorten stukken in elkaar gezet die met totaal verschillende uitgangpunten door politici kunnen worden gebruikt. Enerzijds laten die zien hoeveel geld er nog in de gemeentelijke knip zit en anderzijds hoeveel er nog (onverwachts) kan worden uitgegeven. Maar andere, vaak dezelfde, ambtenaren die de politici mede ondersteunen bij het samenstellen van een nieuw bestuurscollege vertellen de politici hoe ze het nog niet uitgegeven geld voor eigen leuke dingen kunnen aanwenden.

Ambtenaren die weten hoe de oude cijfers eruit zien en hoe de nieuwe cijfers geïnterpreteerd moeten worden. Mooie maar ook lelijke cijfers van een zittend college die mede bepalend zijn voor het financiële beleid van een nieuw college.
Zoals gezegd, het nu nog zittende college had dus een financiën-wethouder van Westland Verstandig, maar die man is overgestapt om voorzitter van de fractie te worden. Let op, gaat in de oppositie belanden!
Interessant is bijvoorbeeld dat het nieuwe college veel extra geld gaat uitgeven aan een nieuw theater De Naald, terwijl Westland Verstandig daar tegen is. Dan is het voor de nieuwe bestuurders hartstikke leuk om in die andere stukken te lezen dat je voorganger daarvoor nogal wat heeft gespaard.

Vierjaarlijks ‘gekkigheidje’
Nu je leest hoeveel positieve resultaten in een spaarpotje zijn gestopt maak je het voor een nieuwe wethouder wel gemakkelijker om een keuze te maken. Die ziet met zijn nieuwe pet dat hij zaken ineens kan realiseren die eerder (politiek) lastig waren te realiseren.
Eigenlijk komt dit ‘gekkigheidje’ maar één keer in de vier jaar voor – namelijk vlak na de gemeenteraadsverkiezingen. Maar het blijft raar dat een relatief zuinige wethouder op de centen gaat zitten en dat daarna zijn opvolger goede sier maakt met ‘zijn’ geld. En leuke dingen kan doen die zijn voorganger juist niet wilde.

Rien van den Anker

Een zittend raadslid kan zich dan alleen maar ziek melden voor een periode van 16 weken en zich gedurende die tijd door een ander gekozen raadslid laten vervangen. Dat betekent dus dat Van der Stee tot en met woensdag 16 september onverwachts voorzitter is van de grootste raadsfractie in de Westlandse raad. Vrijwel zeker in de oppositionele rol want de verwachting is dat de formatie van een nieuw college zonder WV binnenkort zal worden afgerond door de formateurs Foort van Oosten (VVD) en Jenny Vermeer (net vertrokken Westlands CDA-voorzitter).

Bizarre kruising
Maar wie is eigenlijk Ben van der Stee? Kort door de bocht, een bizarre kruising tussen een zondagskind en een politiek opportunist. Zit al zo’n 20 jaar in de lokale politiek en is tot op heden nog steeds de enige Nederlandse wethouder geweest namens de LPF, de vroegere en inmiddels opgeheven Lijst Pim Fortuyn.
Voor hem was die verdwijning geen enkel probleem om daarna soepel over te stappen naar een wethouderschap bij de grotere regionale partij Westland Verstandig. Van der Stee heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld als een specialist op het gebied van gemeentelijke financiële zaken. Er zijn zelfs raadsleden die hem naar voren hadden willen schuiven in een komend college zonder Westland Verstandig. Maar het is de vraag nu hij bij die partij fractievoorzitter is geworden of dat nog politiek haalbaar is.

Een van de bezwaren van zijn financiële meerkennis is dat hij in een geld-discussie met een tegenstander die verbaal op tsunami-wijze ‘plat praat’. Menigeen raakt dan nog wel eens de  draad kwijt..
Het tijdelijke fractievoorzitterschap komt hem kennende wel goed uit, want hij stond nummer 11 op de kandidatenlijst en was normaal gesproken buiten de raadslid-boot gevallen. Maar nummer 10, Arie Bongaards, heeft hem voor laten gaan.

Verbale one-man-show
En nu verder? Mede door de nieuwe oppositierol van Westland Verstandig en door de jongste stoelendans zal ook de politieke zomer in Westland weer bijzonder worden. Want de plotselinge, tijdelijke afwezigheid van Peter Duijsens zal vrijwel zeker toch merkbaar zijn, omdat zijn vervanger Ben hem op geheel eigen wijze toch aanwezig zal laten zijn. Waarbij de ‘wereldberoemde’ verbale one-man-show van Duijsens mogelijk zal veranderen omdat nu ook andere VW-raadsleden qua discussie mee gaan doen.

En zeker is ook dat de grootste raadsfractie zich weer ‘lekker’ oppositioneel zal laten klinken, omdat daar nog steeds wel boosheid aanwezig is vanwege het feit dat zij vindt door met name nieuwe coalitiepartners als GemeenteBelang Westland en CDA te zijn ‘gepiepeld’.  Ben van der Stee kan dan nu tonen hoe Duijsensiaans hij is.

Rien van den Anker