Maar omdat dit museum maandenlang Schieles portret Edith – een topstuk van het Gemeentemuseum en de enige Schiele in Nederland – in huis heeft gehad kon deze ‘ruil’ worden gerealiseerd. “Het schilderij verlaat Wenen zelden en alleen met toestemming van het Ministerie van Educatie, Kunst en Cultuur”, aldus een trotse gemeentemuseumdirecteur Benno Tempel. “Dit is een droom die uitkomt.”

Dat Klimt juist nu in Den Haag hangt, heeft artistiek een buitengewone lading. Enkele zalen verder is namelijk de overzichtstentoonstelling van Toorop, de Nederlandse kunstenaar die grote invloed heeft gehad op Gustav Klimt.

Metafoor
De tentoonstelling ‘Klimt ♦ Schiele’ is niet groot maar wel bijzonder. Al was het alleen maar vanwege de unieke kans om dit schilderij te zien. Een schilderij dat een metafoor is van het decadente Wenen in overloopjaren van de negentiende naar de twintigste eeuw. Een periode waarin de (toen nog) keizerstad op cultureel en artistiek vlak als nooit tevoren bloeide. Wenen was toen dé stad van Klimt en Schiele, maar ook van componerende musici als Gustav Mahler en Arnold Schönberg en van wereldberoemde psycholoog Sigmund Freud.
Voor velen is Het portret van Adèle Bloch-Bauer I mogelijk Klimts bekendste schilderij uit de Gouden Periode, persoonlijk voel ik me meer aangetrokken tot zijn Judith I. Waar overigens diezelfde Adèle model voor stond. Klimt heeft haar geportretteerd als een gevaarlijke femme fatale, terwijl de persoon Judith lange tijd werd gezien als sterk en kuis.
In het bijbelverhaal redde zij haar stad van het vijandige leger van Nebukadnezar II door diens generaal Holofernes te verleiden en te onthoofden. Ze is een mannenverslindster die uit wraak moordt. Klimt maakte van Judith geen heroïsch tafereel, maar een seksueel getint meesterwerk. Een fascinerend portret met realistisch geschilderde handen, omringd met een vlakdecoratieve gouden achtergrond.

Judith, voor het eerst in die andere rol, hangt nu in Den Haag nabij Schieles Edith. Schiele beeldt zijn vrouw af als toonbeeld van kuisheid. Je weet niet op wie je het eerst verliefd moet worden.

Tegenhangers
“De werken zijn mooie tegenhangers van elkaar”, aldus Tempel. Maar dat is volgens hem niet de enige reden om deze twee vrouwen samen te tonen. De oeuvres van Klimt en Schiele zijn zowel thematisch als stilistisch aan elkaar verbonden. “Ze maakten bovendien beiden deel uit van de Wiener Secession, de Weense avantgarde kunstenaarsgroepering, en zowel Klimt als Schiele shockeerden de samenleving regelmatig met hun expliciete, erotische schilderijen en tekeningen”.
Het Gemeentemuseum heeft beide schilderijen ook een ereplaats hebben gegeven in ruimten die zijn ingericht door de creatieve studio Maison de Faux. Met tekeningen en sieraden van beiden heeft deze studio gekozen voor een opvallende inrichting met het gevolg een gesamtkunstwerk dat voelt als het Wenen von damals. Beide Weense dames kaal aan de muur was al mooi geweest, maar met dit décor zijn ze nóg mooier.

Rien van den Anker

Gemeentemuseum Den Haag, Klimt ♦ Schiele, t/m 19 juni 2016. Jan Toorop is te zien t/m 29 mei. www.gemeentemuseum.nl

Foto boven: Gustav Klimt (1862-1918) Judith I, 1901 Olieverf en verguldsel op doek 84 x 42 cm Österreichische Galerie Belvedere © Belvedere, Vienna

Foto onder: Egon Schiele (1890-1918) Portret van Edith (vrouw van de kunstenaar), 1915 Olieverf op doek 180,2 x 110,1 cm Gemeentemuseum Den Haag

Oud-Westlander Arend Hofland: ‘Sinds de komst van coffeeshop Xpresso wordt er in Zwijndrecht op straat minder gedealed.’ (foto Karen Landhof).

Westland, 16 augustus 2014

Westland – ruim 100.000 inwoners – heeft geen coffeeshop waar je wiet of andere softdrugs kunt kopen. Die handel gebeurt, in het geniep en op straat. ‘Onbegrijpelijk,’ zegt oud-Westlander Arend Hofland, in Zwijndrecht voorzitter van een stichting die een legale coffeeshop runt. Van de winst wordt voorlichting gegeven, onder meer over verantwoord drugsgebruik.

Westland/Zwijndrecht – Dageljks komen er zo’n honderd klanten in coffeeshop Xpresso, aan de buitenkant van een groot winkelcentrum, hartje Zwijndrecht. Zes dagen open van 14 tot 22 uur, zondags gesloten. Er hangen borden met adviezen om geen overlast voor omwonenden te geven, binnen is duidelijk het huisreglement te lezen.

Het assortiment bestaat vooral uit zakjes, verschillende soorten wiet, er is ook hasj verkrijgbaar. Je kunt losse stickies kopen, of in een doosje van vijf stuks. De meeste klanten zijn tussen de 18 en 35 jaar, zien er gewoon uit, ook blazers en stropdassen lopen binnen. Er zijn – zoals bij bijzondere sigaren – connaisseurs die precies een keuze maken: ‘Bij mooie wijn hoort ook goede wiet.’

Er is koffie en thee, ook frisdrank, geen alcohol. De ahop is met een glaswand in tweeën gesplitst, één deel is voor rokers. In het andere mag je gewoon blowen – wiet is immers geen tabak!

Er werken, deels parttime, zo’n 15 mensen. In het gebouw zijn verder werkkamers voor onder meer de (personeels)administratie. Ook een ruimte waar zakjes wiet worden afgewogen. Daar is apparatuur die de kwaliteit kan aflezen.

“De inkoop is formeel illegaal, als Raad van Toezicht weet ik niet, en wil ik ook niet weten, hoe dat gebeurt. Dat is de verantwoordelijkheid van de directeur. De wet zegt dat het niet mag, het gemeentebestuur gedoogt het, zo gek zit het in Nederland in elkaar,” zegt Arend Hofland, oud-Westlander, nu Zwijndrechtenaar, en voorzitter van de Raad van Toezicht van de Stichting Het Dilemma, die de niet-commerciële coffeeshop Xpresso sinds 2001 exploiteert.

In dat jaar zeiden justitie en politie tegen de gemeente dat de (drugs)overlast niet zomaar onder controle kon worden gebracht. De oplossing was een coffeeshop. “Dan komen alle activiteiten op één plek, kun je beter controle houden. De gemeente voelde echter niks voor een vrije onderneming. Naar Bussums voorbeeld kwam er een bedrijf onder een stichting.”

Wouter van Egmond (op foto rechts) is als directeur/bestuurder belast met de dagelijkse leiding. Daarboven zetelt een Raad van Toezicht, met oud-zakenman Hofland, een psycholoog en een oud-directeur van een middelbare school.

Van Egmond komt uit het jeugdwerk en de gezondheidszorg, is een commerciële man met ideële motieven. Iemand die op zijn manier gelooft in maatschappelijk verantwoord ondernemen. Die ingrijpt als een klant afglijdt naar verslaving. Hij en de Raad van Toezicht hebben frequent contact met (wijk)politie, justitie en burgemeester.

Saillant detail, een btw-adminstratie is er niet, want volgens de wet komt ‘de handel’ officieel de winkel niet in. Wel is de shop-omzet groeiend. “Dat komt omdat er overal zoveel rotzooi wordt verkocht. Hier hebben bezoekers kwaliteitszekerheid.”

De winst – een stichting mag geen winst maken – gaat naar (gemeentelijke) voorlichtingsprojecten, zoals de campagne ‘Weet waar je aan begint!’ over verantwoord drugsgebruik. Ook worden cursussen betaald voor jeugdwerkers die drugsverslaafden begeleiden.

“Softdrugs bestaan, ook in Westland, maar worden vaak alleen maar gerelateerd aan verslaving en criminaliteit. Zwijndrecht is een voorbeeld waar sinds de komst van Xpresso minder gedealed wordt op straat en waar ook de daaraan verbonden criminaliteit sterk is afgenomen.”, aldus Hofland.

“Overal wil iedereen van mij als oud-wijnhandelaar altijd alles weten over wijnen. Als ik grappend naar waarheid zeg dat ik legaal in de drugshandel zit, dan lopen drinkende gesprekspartners besmuikt weg. Ook al zeg ik dat alcohol meer schade veroorzaakt dan softdrugs, zoals wiet en hasj.”

Hofland zou willen dat ook de ‘achterdeur’ legaal wordt. Dat er – bijvoorbeeld in Westland – legale kwekerijen komen. Onder streng toezicht van de staat die het thc-gehalte en de kwaliteit controleert, zodat illegale inkoop, huis- en straatdealen zinloos worden. En die daarna het product verkoopt, met accijns én btw. ‘Ik heb wel eens zitten rekenen, dat kan Nederland een miljard euro opleveren. Netto!”

Rien van den Anker

De omgeving van de Secretaris Verhoeffweg in Naaldwijk vanuit de lucht. Midden boven ligt de nog onbebouwde locatie van het Rentmeester-complex. De tekeningen geven duidelijk aan waar en hoe de Naaldwijkse ‘parkeerpoort’ zou moeten komen – met dank aan Google Earth.

Westland, 30 juli 2015

De komst van een supergrote supermarkt en vooral de daarbij komende (verkeers)overlast baart veel Westlanders, vooral Naaldwijkers, grote zorgen. Begin september komt het college van burgemeester en wethouders met een raadsvoorstel; daarna neemt de politiek een besluit.

Deskundigen menen dat de nu bekende verkeerstechnische oplossingen onvoldoende zijn. Daarom komt Het Hele Westland met een alternatief, mogelijk een aanzet is tot een voor velen aanvaardbaar eindresultaat.

Het gaat dus om het Naaldwijkse centrumplan De Rentmeester, dat moet worden gerealiseerd in het ‘vierkant’ tussen de Secretaris Verhoeffweg, Patijnenburg, Willem van Hooffstraat en Simon van Slingerlandtstraat. Preciezer gezegd, op het stuk grond tussen het winkelcentrum De Tuinen en het appartementencomplex De Secretaris.

Projectontwikkelaar ‘Samen Ontwikkelen Westland’ (SOW) – een onderdeel van Koornneef Vastgoed & Ontwikkeling – wil daar in overleg met de gemeente een XL-supermarkt realiseren. Welke is nog niet bekend. In eerste instantie een van meer dan 4.000 vierkante meter; inmiddels lijken de ambities bijgesteld naar 3.300 m2. Daarboven komen twee etages parkeerruimte en daar weer boven nog enkele woonlagen met ruim veertig appartementen. Over de exacte grootte van complex en supermarkt moet de gemeenteraad een besluit nemen, maar zelfs de kleinste variant zal groot worden.

Ingrijpend

Daarom zal, hoe dan ook, het centrum van Naaldwijk qua drukte, vooral qua verkeer, ingrijpend veranderen. Met name rond de Secretaris Verhoeffweg, omdat De Rentmeester ook deels een oplossing biedt voor het tekort aan parkeerruimte in Naaldwijk. En verkeer gaat aantrekken.

Ruimte maken in het complex voor ‘een groot aantal’ parkeerplaatsen is voor de SOW-plannenmakers niet het grootste probleem, het gaat meer over het aan- en afvoeren van die, wekelijks, duizenden auto’s. En over de milieu- en geluidoverlast die dat extra verkeer met zich brengt.

In de nu reeds bekende plannen staat dat de in- en uitgang van de nieuwe parkeergarage in de Simon van Slingerlandtstraat komt. Daar zijn ook de supermarktmagazijnen gepland, inclusief het daarbij behorende leveranciersvrachtverkeer. Aan die straat ligt ook de garage van de De Secretaris-bewoners.

Om de aan- en afvoer van het verkeer te verbeteren heeft SOW – die deze omgevingsaanpassingen moet gaan betalen – voorgesteld om op de Secretaris Verhoeffweg zogenoemde verkeerslussen aan te leggen. Verkeersexperts zeggen nu al dat deze oplossing volstrekt onvoldoende om de groeiende verkeersstromen op te vangen. En in ieder geval het probleem van toenemend fijnstof en lawaai niet oplost.

De Tuinen

Daarbij komt dat aan de andere kant van het complex, bij het Patijnenburg, al soortgelijke problemen zijn voor verkeer naar en van de parkeergarage van winkelcentrum De Tuinen. De betrokken wethouder heeft onlangs laten weten dat daar binnenkort ook nieuwe plannen voor bekend worden. Maar volgens hem staat het aanpassen van de kruising Patijnenburg/Secretaris Verhoeffweg los van Het Rentmeester-plan. Een visie die deskundigen sterk tegenspreken.

Zij zijn er collectief van overtuigd dat beide verkeersinfarct-locaties met elkaar verbonden zijn en ook gezamenlijk moeten worden opgelost, zo blijkt uit gesprekken met deze krant over de parkeerproblematiek en de verkeersdoorstroming in het Naaldwijkse centrum.

Er moet één hoofdin- en uitgang komen, die toegang geeft tot de parkeergarages van De Tuinen en De Rentmeester. Die ‘parkeerpoort’ is qua rijstroken en voetgangersruimte het best aan te leggen op het Patijnenburg, zo is de algemene mening. Ook omdat dan het kleinste aantal bewoners overlast ondervindt, omdat er aan het Patijnenburg verder bedrijven en winkels zijn gevestigd. Dat argument kan aantrekkelijk zijn voor de projectontwikkelaar, die veelal niet zit te wachten op (langdurige en kostbare) bezwaarprocedures van omwonenden.

Oplosbaar

De in/uitgang van de parkeergarage zou dan in De Rentmeesterplannen moeten worden gespiegeld. Bijkomend voordeel is dat in deze variant het leveranciers-vrachtverkeer in de Simon van Slingerlandtstraat geen last heeft van veel (parkeergarage-)verkeer.

Alle door ons gesproken deskundigen geven toe dat zo’n ‘poort’ slechts één zwakte kent: uitgaand verkeer kan alleen maar rechtsaf de Secretaris Verhoeffweg op. Maar dat is volgens hen relatief simpel oplosbaar met keerverboden bij de Simon van Slingerlandtstraat en de Linde. En met een – qua ruimte mogelijke – rotonde bij de Bereklauw. Waar zowel gewoon als vrachtverkeer weer terug kan rijden richting Kruisbroekweg.

Omdat publicatie in een krant onvoldoende is om dit plan officieel onderdeel te maken van De Rentmeester-discussie, zal het inclusief foto/tekening worden aangeboden aan burgemeester en wethouders en aan de Westlandse gemeenteraadsleden. Voor enkele deskundigen reden om te vragen anoniem te mogen blijven; om die reden is er nu geen enkele naam vermeld.

Rien van den Anker

Westland, 16 april 2014

Canto Ostinato is het bekendste werk van de in 2012 overleden Nederlandse componist Simeon ten Holt. Elke uitvoering is anders, qua instrumenten en vooral qua tijd. Op zondag 27 april is de ‘Canto’ voor het eerst in Westland te beluisteren, of liever, te beleven in de Naaldwijkse Oude Kerk. Met kerkorgel én vleugel. ‘Wie echt moet, kan gewoon gaan plassen. Wel zo stil mogelijk, natuurlijk.’

Aart Bergwerff, organist van onder meer de Lutherse kerk te Den Haag en Simeon ten Holt-kenner, reageert bijna verontwaardigd. Of de muziek van Canto Ostinato niet eentonig is, had ik gevraagd.

“Dit werk zit barstensvol dynamiek, het is niet eentonig, integendeel, het raakt, het beroert. Het roept associaties op, ook beelden, totale ontspanning.” Dan licht gesticulerend: “Het gevoel van tijd verdwijnt, je ervaart alleen maar ruimte. Daardoor staat de tijd stil. En dan duurt zo’n concert ook niet lang.”

Bergwerff, leerling van de wereldberoemde Parijse organiste Marie-Claire Alain, speelt de bijzondere compositie binnenkort in Naaldwijk.

Samen met pianist Jeroen van Veen, ook een musicus die Ten Holt en zijn minimalistische werk adoreert. Het concert is een initiatief van de Stichting Kunst en Cultuur Westland, waarin onder anderen de Westlandse organist Gerard Bal zitting heeft.

Bergwerff heeft de Canto vaker met Van Veen gespeeld. “Ik boven bij het orgel, hij beneden bij het publiek, je moet dan wel constant oor- en oogcontact hebben.”

Matthäus Passion

Voor de liefhebber is Canto Ostinato meer dan een concert. Voor sommigen is het een spirituele belevenis, anderen voelen de monotone muziek als inspiratie. Er zijn ook mensen die de voortdurende herhaling van de kleine motiefjes als hypnotiserend ervaren. Bergwerff noemt het muzikale onthaasting, een pas twintig jaar oud woord. “En Ten Holt schreef dit stuk al in de jaren zeventig.”

Dat alles suggereert wel dat zo’n concert een soort ritueel is, slechts bedoeld voor meditatieve mensen en yoga-beoefenaars. Het tegendeel is waar. Zij die van modern-klassieke componisten als Glass of Reich houden vallen ook voor Ten Holt. “Maar ik ga nog verder, durf zelfs een vergelijking met Bach te maken. Minnaars van de Matthäus Passion zijn ook bezoekers van Canto Ostinato. Beide stukken zijn vergelijkbaar. Het gaat steeds over menselijke emoties, die dwars door elkaar heen gaan. Liefde, verraad, jaloezie, dood, verdriet, noem maar op.”

Oervorm

In zijn oervorm is Canto Ostinato gecomponeerd voor drie vleugels en een elektronisch orgel. Met ‘ostinato’ wordt een kort muzikaal motief bedoeld dat geheel of gedeeltelijk telkens wordt herhaald. Inmiddels is het werk instrumentaal in talloze vormen gespeeld. Met één piano, quatre mains, in combinatie met harp, marimba’s, synthesizers, saxofoon-ensemble of cello-octet. Er was zelfs een uitvoering op de beiaard van de Utrechtse Dom. Aart Bergwerff speelde in 2006 de wereldpremière solo met orgel. ‘Canto Ostinato betekent voor mij eveneens aanhoudend gezang. Ook al is er geen tekst, er is wel verwantschap met kerkmuziek, ook met het Gregoriaans.”

Het muziekstuk is niet alleen qua bezetting vaak verschillend, ook zijn er diverse soorten uitvoeringen, zoals ligconcerten. Het is gespeeld in het Groningse NS-hoofdstation, in de nog lege metrotunnel van de Amsterdamse Noord/Zuidlijn en ook het Israëlische ballet Bullet Proof Mamma gebruikte Ten Holts muziek.

Bezoekers zijn zowel jong als oud. ‘Bij dit meesterwerk kun je mediteren, dineren, dansen, vrijen, baren en zelfs doodgaan’, weet een liefhebber. En, toegegeven, het inspireert op de achtergrond zelfs bij het schrijven van dit artikel.

Lang of langer

“Alles is open bij zo’n concert. Het kan dus lang of langer duren, dat hangt af van de musici. Zij bepalen de lengte en soms de herhaling van het thema waarvan Ten Holt ruim honderd korte secties heeft opgeschreven en die naar keuze één keer of veel vaker kunnen worden herhaald.” Ooit was er een uitvoering van een hele dag!

Alles op het gebied van tempo en het aantal herhalingen wordt aan de musici overgelaten. “Dat betekent dat de ene musicus bijvoorbeeld nummer 56 drie keer speelt en dat een ander zich later richt op de onder- en boventonen. We navigeren samen door het stuk.”

Bij uitvoeringen met meerdere musici is er ook geen dirigent. Als een musicus eenmaal de draad spelend opneemt, dan besluit hij ook wanneer hij het solostokje weer overdraagt. “Soms weten de musici zelf niet hoe lang het bij elkaar gaat duren. Jeroen en ik gaan in Naaldwijk uit van zes à zeven kwartier, maar het kan ook langer worden.” En dan glimlachend: “Een bezoeker die echt moet, kan gewoon gaan plassen. Wel zo stil mogelijk, natuurlijk.”

Grote vrijheid

Ten Holt spelen betekent niet dat de musici, zoals bij jazzmuziek, mogen improviseren. Alles wat ze spelen staat qua noten vast; alleen is de manier van spelen behoorlijk vrij. “Daarin heeft Ten Holt hen grote vrijheid gegeven, daardoor is iedere uitvoering oprecht uniek. De componist biedt alternatieven om te spelen, geeft geen improvisatiemogelijkheden. Noem het muzikale vrijheid in gebondenheid.”

Ten Holt is voor musici een groot plezier, vindt Bergwerff. Niet gemakkelijk, wel toegankelijk, veel voldoening en energie. “Tijdens het spelen is er steeds weer die vraag: Zou nu ook weer dat mystieke ontstaan? Dat is de uitdaging. Het is zowel voor ons als voor de luisteraar een combinatie van ontspanning en concentratie. In essentie is het stil worden van jezelf.”

Canto Ostinato, Naaldwijk, Oude Kerk: zondag 27 april, 15.30 uur, entree € 10. Op Youtube is te zien hoe Jeroen van Veen en zijn vrouw Sandra eerder Canto Ostinato op twee vleugels speelde: http://www.youtube.com/watch?v=nea5Hf1b5NA

Rien van den Anker

Westlandse freesia’s week lang middelpunt op Keukenhof

Westland, 4 maart 2014

Hij heet Jaap Elenbaas, maar passender is Mister Freesia. Al ‘eeuwen’ is hij gepassioneerd door die bloem, met die bijzondere kam. Hij weet er ook alles van. Taalkundig worden we al direct gecorrigeerd, de naam Fresiastraat is met één e, de oorspronkelijke naam is met twee e’s.

Elenbaas werkt zo’n 25 jaar bij Van de Bos Freesia BV in Honselersdijk; een grote speler in de freesiawereld. “Nederland is ‘s werelds grootste freesia-natie, met een jaarproductie van 300 miljoen takken. Dat komt vooral door ons klimaat: ‘s zomers perfect weer en ‘s winters niet te koud. En minder licht is dan met lampen op te vangen.”

Mede door die bijna-monopoliepositie bezitten de Nederlandse freesiakwekers en – leveranciers de beste kennis van de wereld op dit gebied. “Op een verre, tweede plaats staat Japan.” Hij legt uit dat er in andere landen, zoals Duitsland en België, wel een beperkte productie is, maar dat van echte concurrentie geen sprake is. ‘Veelal moeten wij de vraag aanvullen, omdat ze zelf te weinig freesia’s hebben.”

Groene takjes

Mooie praatjes van die Elenbaas, maar waar denk je aan bij freesia’s? Een voorjaarsbloem, zeg maar van februari tot juni. En – vroeger – aan mooie, vooral lekker ruikende bloemen, die er met die lange, dunne steeltjes een beetje iel uitzagen. Zelfs groene asparagus-takjes konden daar weinig meer van maken.

En toen dat ‘lekkere ruiken’ zo’n tien jaar geleden ook minder werd, hebben velen zich afgewend van hun geliefde freesia’s. Elenbaas, bijna met gebogen hoofd: “Inderdaad, in die jaren was er meer aandacht voor de productie, de reuk was niet vergeten, maar kwam niet meer op de eerste plaats.”

Inmiddels is die tijd voorbij, de freesia anno 2014 ruikt weer. Sinds een jaar of vier is er een omslag gekomen in de freesiawereld. Een omslag, wat heet, een complete metamorfose.

Die steeltjes van vroeger zijn stelen geworden, stevige stelen. Die groene takjes van toen zijn niet meer nodig om een bosje bloemen ‘body te geven’. In plaats daarvan wordt soms decoratieblad gebruikt, soms ook eigen bladeren van de freesia.

Bij de freesia’s 2.0 zijn de kammen ook veel langer, waardoor de bloemen groter kunnen groeien. Niet alleen maar in wit en geel, maar in vrijwel alle denkbare kleuren. En, zoals gezegd, de nieuwe freesia ruikt weer. ‘s Morgens een van freesiageur bezwangerde huiskamer binnenwandelen is weer terug. Als consument vraag je je af waarom ze dat niet eerder hebben gedaan?

Nieuw is eveneens dat de freesia op de markt komt als plant, de pot-freesia. Met eigen bladeren, met iets kortere steeltjes, met lange kammen. Voor binnen én voor buiten.

Steekwerk

De freesia-nieuwe-stijl is ook jaarrond leverbaar. “Dat is voor de klant nieuw, niet voor de telers en kwekers,“ legt Elenbaas uit. “We leveren altijd al aan bijvoorbeeld Groot-Brittannië. Ook aan Rusland waar Moederdag op de laatste zondag van november valt.”

Op de komende Keukenhof staat de nieuwe freesia bijna een week lang centraal. Van 27 maart tot en met 1 april is het Oranje-Nassau paviljoen gevuld met kleurrijke en zo specifiek geurende freesia’s. Met inzendingen van vele kwekers en van Westlandse bollenleveranciers als Van den Bos, Penning, ook uit Honselersdijk, en Hofland uit ‘s Gravenzande.

Arrangeur is Heleen Valstar die, omdat het Keukenhof-thema dit jaar ‘Holland’ is, ervoor heeft gekozen zich te beperken tot ‘Amsterdam’. Met grachtenpanden en typisch hoofdstedelijke taferelen. ‘Met heel veel freesia’s in grote vazen, maar ook met veel steekwerk, zeker zo’n 12.000 takken”.

Rien van den Anker

Kader

‘Holland’ thema Keukenhof 2014

Holland is het thema van de 65ste Keukenhof. De bloemenshow is open van 20 maart tot 18 mei. Er worden 800.000 bezoekers verwacht. Veel aandacht is er uiteraard voor de tulp, er zijn er miljoenen in ruim duizend variëteiten. Ook het verhaal achter deze bloem krijgt aandacht. Zo wordt verteld waar hij vandaan komt, wordt de tulpengekte tijdens de Gouden Eeuw uitgelegd en wordt de mythe rondom de zwarte tulp toegelicht.

Trekpleister is het bloembollenmozaïek van een Amsterdams grachtentafereel met een tulp zo groot als een grachtenpand. Met een formaat van 22 bij 13 meter en met 60.000 tulpen en muscari’s.

Op 29 en 30 maart staat de Hollandse Muziek (met shantykoren, Kleintje Pils en draaiorgels) centraal, op 5 en 6 april is er een Oudhollands weekend (paling roken, fietsen, Hollandse spelen, kaasdragers en klederkrachten) en met Pasen (19-21 april) bezoekt Dick Bruna’s nijntje het park voor een kindershow. Het weekeinde van 26 en 27 april staat in het teken van De Smaak van Nederland (met sterrenkoks en proeverijen). Informatie: www.keukenhof.nl.