Nog niet gelezen
Ook pas op dat laatste moment kreeg de wereld het 20 pagina’s tellende coalitieakkoord 2026-2030 in handen Een boekwerkje dat de boeiende titel: ‘vertrouwen, lef en vooruitgang’  heeft gekregen. En waarover nauwelijks vragen konden worden gesteld omdat nog niemand het toen had gezien, of gelezen.

Spreidingswet en Bouke
En de enige vraag of dit nieuwe college zich gaat houden aan de Spreidingswet werd beantwoord met een verbaal kluitje dat de raad volgende week dinsdag tijdens een raadsvergadering daarop mag schieten. Daarna thuis toch nog even gelezen dat het college wel democratisch genomen besluiten zal respecteren. Maar onduidelijk bleef of daarbij die Spreidingswet wordt bedoeld.
Pikant was die avond de afwezigheid van Bouke Arends die als burgemeester toch voorzitter van het college is. Maar die niet kon komen (!) maar eigenlijk ook vond dat hij daar niet thuis hoorde. En natuurlijk bang was voor een, tot zijn portefeuille behorende, vilein Spreidingswet-vraagje.

Zonder Westland Verstandig en Forum
Nogmaals, het was een aparte bijeenkomst ook al omdat hij werd geboycot door Westland Verstandig en Forum voor Democratie. Omdat die vonden dat het akkoord,  zonder hen en achter gesloten deuren,  pas na weken werd bereikt .
Maar niet alleen die twee partijen zijn nog steeds gefrustreerd dat ze in de eerste ronde naar de zijlijn werden verwezen.

Samen tegen dé zondebok
Ook bij de vier coalitiepartijen is duidelijk dat de gehele formatieprocedure zich daar gefrustreerd samenbalt in een collectieve aversie tegen Westland Verstandig. Dat is nu dé zondebok waartegen de komende regeerperiode gezamenlijk moet worden opgetreden. En ze zullen het voelen, ook al hebben ze de verkiezingen gewonnen.
Nog sterker, het aantal vragen en moties dat Duijsens cum suis nu al het licht heeft laten zien, geeft aan dat die partij de nieuwe rol van oppositioneel pispaal heerlijk electoraal gaat spelen. Mét hoofdletters..

De rubriek ‘je suis rien’ is een boeketje columnpjes, vaak maar van één alinea. Een clin d’oeil naar mezelf en de samenleving. Een knipoogje, soms met serieuze ondertoon.

Gemeenteraden tegen
De gemeenten Westland en Maassluis verschillen, net als hun burgemeesters, enorm maar hebben allebei wel te maken met een gemeenteraad die gelijkelijk denkt over asielzoekers en de Spreidingswet. Tegen dus. In de kassengemeente is zelfs een uitgesproken meerderheidsmening in een motie vastgelegd om in ieder geval géén asielzoekers te ontvangen. Dit omdat de Westlandse politiek in haar ogen vindt dat er voldoende gelegaliseerde statushouders, Oekraïners en arbeidsmigranten binnen de gemeente zijn toegelaten.
In Maassluis zijn er twee boten voor asielzoekende mensen maar het splinternieuwe college wil daar totaal van af, zodra dat contractueel kan. Over die Spreidingswet zijn de Maassluise en Westlandse raadsleden het in meerderheid roerend eens. Daar voelen ze niets voor en willen ze er ook niet aan meewerken.
Daar zit dan wel een probleem want die wet is landelijk aangenomen en de beide burgemeesters dienen zich daaraan te houden. Landelijk zijn er ongeveer 250 gemeenten waar de raden de wet gewoon negeren.
Dat heeft er in Westland al toe geleid dat burgemeester Arends klem zit tussen zijn gemeenteraad en de provincie Zuid-Holland die verantwoordelijk is voor de verdelingsuitvoering. Als voorbeeld, Westland zou ongeveer 700 asielzoekers moeten opnemen maar zegt maar plek het hebben voor zo’n 140.

Maassluis mini-oorlogje
De strijd tussen burgervader en raadsgekozenen leidde vorige week in Maassluis, nadat er een nieuw college was geïnstalleerd, in een soort politiek mini-oorlogje. De coalitiepartijen kregen van burgemeester De Vries – ook groot via een NRC-interview – te horen dat hij de Spreidingswet wél gewoon gaat uitvoeren; ook al wordt het tegendeel in het nieuwe coalitieakkoord vermeld.
Zijn statement toonde niet alleen een gigantisch verschil van mening aan met de gemeenteraadzaal, maar leverde ook landelijke publiciteit op omdat de Vries later moest melden dat de politie zijn huis dagen extra in de gaten hield.
Donderdagavond is in theater De Naald in Naaldwijk de Westlandse presentatie van de nieuwe wethouders en het collegeakkoord. Wat daar precies in staat over asielzoekers en Spreidingswet is nog onbekend maar met een collegemeerderheid van GemeenteBelang Westland en LPF zit het er niet in dat asielzoekers ineens massaal hartelijk welkom zijn. De nieuwe aanwezigheid van het CDA leidt mogelijk tot een politiek-cryptische diplomatieke zin die een soort opening biedt, maar ook die kans is niet groot.

Genoeg  ballen
Politiek gezien is het nu wel interessant hoe de Westlandse burgemeester gaat reageren. Mogelijk dat hij beleefdheidshalve het inauguratiefeestje niet wil versjteren, maar het is de vraag of hij à la Jack ballen genoeg heeft om zijn mening over de Spreidingswet toch te laten horen. Heel raar, maar ik denk van niet.

Rien van den Anker

Niks kennismaken met de media, niks een frequente briefing. Dwingende vragen tussendoor van de media werden slechts beantwoord dat het proces nog steeds gaande was. Zowel Foort als belangrijke coalitiepolitici hielden de kaken op elkaar. Het leek wel of de jaren 50 van de vorige eeuw terug waren.

Niet met de pers praten!
Nog onduidelijk is of dat de schuld van de neo-liberaal Foort was die de lokale Westlandse politici op dag één al opriep: niet bilateraal met de plaatselijke pers praten! Maar het kan even goed zijn dat diezelfde mare uit de koker van de na jaren weer op het bestuurderspad belande CDA komt. Je kunt je bijna niet voorstellen dat GemeenteBelang Westland en of de lokale VVD hier achter zitten.
Maar het kan net zo goed zijn dat dit de nieuwe trend bij hedendaagse politici is; die Foort, na zijn kortstondige Haagse maanden, heeft meegenomen.

Gênant stil
Vast staat wel dat, als deze houding in Westland gewoon wordt, we een totaal andere politieke wind zullen gaan voelen. Al weten we dat de praktijk vaak anders is en dat ook de nieuwe lokale politici na enige tijd wel weer mee gaan doen aan het lekken, om het eigen publiek ‘gericht’ te bereiken.
Maar voorlopig is het nog gênant stil, want zelfs het voorstel om het coalitieakkoord kort voor de presentatie onder embargo aan pers en raadsleden te geven bleef onbeantwoord en werd botweg geweigerd.
Dat wordt dus inhoudelijk en persoonlijk een paar dagen gissen wat we donderdag te horen krijgen.

Alleen nieuw theater De Naald
Maar veel politieke intimi weten nu al aan te geven dat de grote lijnen bestaan uit wonen, wegen, groen en natuurlijk de Westlandse campus en tuinbouw. We zullen donderdag goed opletten maar eigenlijk is het enige principiële verschil de komst van een nieuw theater De Naald in Naaldwijk.
Waardoor uiteindelijk Westland Verstandig niet meer in een coalitie terecht kwam. En waardoor ook de grote politieke boeman Peter Duijsens weer oppositieleider wordt en met zijn speciale manier van werken de kleur van de Westlandse politiek gaat beïnvloeden. Waardoor er politiek dus vast wel weer onrustige tijden komen.

Onder embargo
De keuze om donderdag zowel het akkoord als de namen van de nieuwe wethouders te presenteren zegt ook iets van de betrokken informateurs en de nieuwe collegepartijen. Dat ze zich als groep die avond verrassend – in De Naald! – willen presenteren is op zich pr-matig wel leuk maar dat dan pas het coalitieprogramma wordt uitgedeeld is wel weer gek. Enigszins professioneel hadden ze die tekst natuurlijk vertrouwelijk onder embargo aan de bekende media en raadsleden moeten geven.
Al was het maar om die de gelegenheid te geven na de presentatie wat zinnige vragen te stellen.  Dat ze dat niet hebben gedaan zegt ook iets over hun denken over en vertrouwen in de media. Heel benieuwd hoe lang ze dat – inmiddels zonder Foort – volhouden.

Ondoorgrondelijk
En dan natuurlijk de namen. Drie zijn er sowieso bekend. Anko Goudswaard bij GBW, Dennis Chafiâ van het CDA en Peter Valstar VVD. Bij de volgende drie hangen we maar gelijk een disclamer op.
Toch Dave van Koppen bij de LPF? GBW leek eerst nog de twijfelen over verlenging van het mandaat van Michiel Ferwerda maar die lijkt toch te blijven. En dé verrassing komt mogelijk van het CDA.
Over het stellige afscheid van haar fractieleider Jenny Vermeer is, mede door Foort van Oosten, zelf ooit jaren een bestuurlijke bobo van protestantse huize, twijfel ontstaan. Volgens vele christendemocraten zijn in ieder geval Gods wegen ondoorgrondelijk. Maar het kan ook zijn dat Jenny, mede door de voormalige Leidse kerkrentmeester, tot inkeer is gekomen en ineens het Licht heeft gezien.

De rubriek ‘je suis rien’ is een boeketje columnpjes, vaak maar van één alinea. Een clin d’oeil naar mezelf en de samenleving. Een knipoogje, soms met serieuze ondertoon.

Dit soort cijfers zijn voor de gemiddelde burger behoorlijk bedrieglijk, de gemeente zegt zelf dat er een positief bruto-jaarrekening resultaat is bereikt omdat de gemeente minder geld heeft uitgegeven dan was voorzien. En dat er meer geld is binnengekomen dan verwacht. Anders gezegd, als dus een weg niet wordt opgeknapt staat dat wel positief in de boeken maar de weg blijft niet opgeknapt. Begrotingstaal dus.

Wettelijk verplicht
Dat die jaarstukkencijfers nu toch zijn bekend gemaakt komt omdat dat een wettelijke verplichting is. Dit jaar is wel bijzonder dat ze bekend zijn gemaakt door een vervangende wethouder omdat de ‘vaste’ net is opgestapt om als oppositioneel fractieleider in de raad plaats te nemen. De vervanger kreeg dus alle lof terwijl van de ‘maker’ ineens wordt verwacht dat hij er kritisch op reageert..

Aan de andere kant is het ook wel gek dat die stukken zijn uitgewerkt door nijvere ambtenaren terwijl op hetzelfde gemeentehuis – drie kamers verderop – een aantal andere politici mét dezelfde ambtenaren bezig zijn een nieuw bestuurscollege te vormen.
Kort door de bocht, op het gemeentehuis worden twee soorten stukken in elkaar gezet die met totaal verschillende uitgangpunten door politici kunnen worden gebruikt. Enerzijds laten die zien hoeveel geld er nog in de gemeentelijke knip zit en anderzijds hoeveel er nog (onverwachts) kan worden uitgegeven. Maar andere, vaak dezelfde, ambtenaren die de politici mede ondersteunen bij het samenstellen van een nieuw bestuurscollege vertellen de politici hoe ze het nog niet uitgegeven geld voor eigen leuke dingen kunnen aanwenden.

Ambtenaren die weten hoe de oude cijfers eruit zien en hoe de nieuwe cijfers geïnterpreteerd moeten worden. Mooie maar ook lelijke cijfers van een zittend college die mede bepalend zijn voor het financiële beleid van een nieuw college.
Zoals gezegd, het nu nog zittende college had dus een financiën-wethouder van Westland Verstandig, maar die man is overgestapt om voorzitter van de fractie te worden. Let op, gaat in de oppositie belanden!
Interessant is bijvoorbeeld dat het nieuwe college veel extra geld gaat uitgeven aan een nieuw theater De Naald, terwijl Westland Verstandig daar tegen is. Dan is het voor de nieuwe bestuurders hartstikke leuk om in die andere stukken te lezen dat je voorganger daarvoor nogal wat heeft gespaard.

Vierjaarlijks ‘gekkigheidje’
Nu je leest hoeveel positieve resultaten in een spaarpotje zijn gestopt maak je het voor een nieuwe wethouder wel gemakkelijker om een keuze te maken. Die ziet met zijn nieuwe pet dat hij zaken ineens kan realiseren die eerder (politiek) lastig waren te realiseren.
Eigenlijk komt dit ‘gekkigheidje’ maar één keer in de vier jaar voor – namelijk vlak na de gemeenteraadsverkiezingen. Maar het blijft raar dat een relatief zuinige wethouder op de centen gaat zitten en dat daarna zijn opvolger goede sier maakt met ‘zijn’ geld. En leuke dingen kan doen die zijn voorganger juist niet wilde.

Rien van den Anker

260601 Vierde Burgerhuis Westland Verstandig

Grasslapers
Geregeld zijn er avonden waarop ook wordt gemeld dat er gemeenten zijn die op het laatste moment toch nog een oplossing weten te vinden en de bedreigde grasslapers (laten) ophalen en binnen hun eigen gemeentegrens een overdekte slaapplaats kunnen aanbieden. Een sporthal, een bedrijfspand.
Zo ontdek je dat Stadskanaal en Warffum daar Ter Apelse buurgemeente zijn. Inmiddels heeft ook de stad Groningen hulp aangeboden. Hulp die steeds wel tijdelijk is, 1, 2 of 3 nachten. Maar bijna iedere avond is het wel steeds maar wachten op een (veelal) burgemeester die het echt zat is. En helpt, zij het maar eventjes.

Noodopvang
Wie het nog niet door heeft deze kolom gaat onder meer over asielzoekers. U kunt nog stoppen met verder lezen.
Vooral over asielzoekers die recht hebben op noodopvang. Die is in de basis bedoeld als tijdelijke crisisoplossing. En geldt landelijk, vaak voor een periode van drie maanden, met de mogelijkheid om dit in overleg eenmalig te verlengen met nog eens drie maanden.
Ervan uitgaande, wat niet altijd lukt, dat dan elders bij een AZC een betere oplossing wordt gevonden. Die grasslapers-gesprekken gaan dus over mensen die voor heel korte tijd moeten worden geholpen.

Te weinig of niks
Van de 342 Nederlandse gemeenten zijn er zo’n 250 die onvoldoende of te weinig doen met de verplichte, deels tijdelijke opvang. Er zijn er ook die helemaal niks doen, een daarvan is Westland. Unaniem tegen de komst van asielzoekers..
Deze gemeente zou volgens de minister ongeveer 643 opvangplekken moeten hebben, waarbinnen een deel voor noodopvang-asielzoekers. Westland zegt slechts ruimte te hebben voor 140, maar nu belanden we in een discussie over wie we het precies hebben.

Zijstraatjes
Westland verdedigt zich namelijk dat het meer dan de gevraagde Oekraïners heeft opgenomen, dat ze ook wettelijk voldoende statushouders huisvest die al legaal zijn en formeel gewoon binnen mogen. En ook klinkt dat zij, meer dan gevraagd, arbeidsmigranten aan een woning heeft geholpen. Allemaal ‘zijstraatjes’ waarover Westland nu nog steeds met de beslissende provincie Zuid-Holland in discussie is.

Terug naar de grasslapers in het Hoge Noorden. Vanaf Westland ruim 250 km ver met bijna 3 uur enkele reistijd, met een bus nog langer. Een wereld van verschil.
Hier in kassenland haal je einde van de straat niet – door een overvolle collectebus – als je geld ophaalt voor ALS of Alpe d’HuZes. Hier slaan ze elkaar boksend in elkaar en halen ze drie ton op voor een hospice.

Dwars tegen de raad in
Maar ik heb nog niet gehoord dat er bijna iedere dag een groep Westlanders klaar staat met een vrachtwagen en 30 grote tenten om daar voor een paar nachten een tentenkamp te bouwen. En ik heb ook nog geen talkshow gezien waarop onze burgemeester Bouke Arends trots zegt zo’n initiatief volledig te steunen. Gewoon een keer dwars tegen, ook de nieuwe, Westlandse raad in. Eigenlijk wel gek voor iemand die komt uit Emmen. Da’s trouwens een bijna-buurgemeente van Ter Apel, op nog geen  15 km afstand.

Geen zorgen, volgende week weer een gewone, lekker rechtse, column…

De rubriek ‘je suis rien’ is een boeketje columnpjes, vaak maar van één alinea. Een clin d’oeil naar mezelf en de samenleving. Een knipoogje, soms met serieuze ondertoon.

Verder lezen, koptitel aanklikken

260529 Peter Kunstgek

260528 Dag wethouder welkom raadslid